GORÉE

Marcus Miller is een jazzmuzikant en componist waar ik al vele jaren een groot fan van ben. Hij werd als jonge bassist ontdekt door Miles Davis. Marcus speelde in Miles’ band en werd van lieverlee één van de belangrijkste jazzmuzikanten en bassisten van deze tijd. Inmiddels is Miller 66 jaar. Ik heb hem diverse keren zien spelen. Op één van zijn albums, Renaissance uit 2012, staat een nummer met de titel ‘Gorée’. Het is de naam van een eilandje voor de kust van Senegal. Op het nummer excelleert Marcus op Bas Klarinet, zijn tweede instrument. Gorée werd één van zijn ‘signature songs’ tijdens liveoptredens. Regelmatig vroeg ik mij af of ‘Gorée’ iets te maken had met Goeree-Overflakkee. Ik vergat het altijd op te zoeken. Ik vermoedde dat er een connectie was vanwege de Nederlandse koloniale activiteiten langs de kust van West-Afrika in voorbije eeuwen. Dat kon haast niet anders.

Marcus bezocht Gorée in 2012. Hij vertelt er steevast over voordat hij en zijn band het gelijknamige nummer ten gehore brengen. Het eilandje was ooit een min of meer belangrijke ‘hub’ tijdens de Trans-Atlantische slavenhandel. Voordat de slaven verscheept werden verbleven ze een tijd op Gorée onder mensonterende omstandigheden. Daarna, moesten ze door 'La Porte De Non Retour'. Zodra ze door die deur geketend aan boord van het slavenschip gingen, eindigde hun leven op het continent van hun geboorte. Het was het begin van de vreselijke reis naar Amerika,'The Middle Passage', naar een nieuw leven van onderdrukking. Het bezoek werd een zeer indringende en bepalende ervaring voor Marcus, juist vanwege zijn Afro-Amerikaanse roots. Het inspireerde hem om een nummer te wijden aan het eilandje. Het Huis van de Slaven (Maison des Esclaves) is UNESCO werelderfgoed en is een symbool van de Trans-Atlantische slavenhandel geworden. Marcus’ aandacht voor deze geschiedenis en de concerten die hij destijds in Senegal gaf, bracht hem een door de UNESCO uitgereikte titel van ‘Kunstenaar voor de Vrede’. Een titel die hij tot op de dag van vandaag eer aandoet en verdient. Hij schijnt een bescheiden, empathisch en sympathiek mens te zijn. Voor zulke mensen heb ik altijd een zwak. De volgende illustraties spreken voor zich waarbij de onderste de beruchte deur 'of no return' laat zien. 

Voormalig president Obama en zijn vrouw Michelle hebben Gorée een jaar later ook bezocht en er zijn diverse foto's waarin Barack in die bewuste deuropening te zien is. Er is ook over gepubliceerd op de website van het Witte Huis. Dit is Michelle's verhaal: Obama's Gorée 2013

Afgelopen paasweekend waren we bij mijn lieve zuster A. Ze woont in Hellevoetsluis en heeft drie weken geleden een nieuwe heup gekregen. Na de operatie in Rijswijk brachten wij haar voor revalidatie naar een buurtzorgclub op het Noordereiland in Rotterdam. Ruim een week later hebben we ze weer opgehaald en naar huis gebracht. Ze herstelt onwaarschijnlijk voorspoedig en loopt binnenshuis al zonder stokken! 

Mijn zussie is vrijgezel en we wilden we haar natuurlijk niet alleen laten tijdens de Pasen. We spraken een brunch bij haar thuis af op eerste paasdag, waarbij wij zouden zorgen voor de innerlijke mens. Zo gezegd zo gedaan. Na de brunch zouden we ook nog een autoritje maken om er ‘even uit te zijn’. Het was schitterend weer dus dat zat allemaal mee. Mijn zus had een tochtje naar de bollenstreek bedacht. “De Bollenstreek?”. Waar had zij het nou over? Dat er meer Bollenstreken bestaan dan die bij Lisse en omgeving, wist ik wel. Maar dat Goeree-Overflakkee daar ook bij hoort, dat was mij en J. totaal onbekend. Ondanks meerdere pogingen is het ons nooit gelukt de bollenvelden bij Lisse in bloei te zien. We strandden steeds in eindeloze files. Het ritje naar 'Flakkee' was dus een heel erg goed idee. Of de bollen al in bloei stonden moesten we maar afwachten. Spannend!

Goeree-Overflakkee is een Zuid-Hollands eiland. Geen Zeeland dus, wat veel mensen denken. Vanuit Hellevoetsluis hoef je alleen maar het Haringvliet over te steken via de gelijknamige dam en sluizen. Ik vond het eiland, van wat we zagen, opvallend mooi. Het lijkt of je toch in een wat rustiger wereld bent terecht gekomen als je zelf in de Randstad woont. In het midden van het eiland ligt het dorp Melissant. Volgens zuslief een één van de uitvalsbasissen om de bollenvelden te bewonderen. De meeste waren nog niet in bloei, maar we vonden een paar schitterende velden met tulpen waar de kleuren echt vanaf knalden. Hier moeten we binnenkort nog maar eens naar toe want de massa komt hier niet. Echt heel mooi en zo hadden we een geweldige eerste paasdag.

De vraag die ik ooit had over de connectie Gorée en Goeree kwam weer boven drijven. Ik besloot dat thuis op mijn gemak eens op te zoeken. Google Gemini is op dit moment mijn favoriete AI:

Nederlandse koloniale activiteiten in Senegal vonden voornamelijk plaats in de 17e eeuw, met de focus op het eiland Gorée, dat vanaf begin 17e eeuw tot 1663 en kortstondig in 1664 in handen was van de West-Indische Compagnie (WIC). Nederland veroverde het op de Portugezen en de forten werden gebruikt voor de handel, waaronder slavenhandel, voordat het in 1677 definitief aan de Fransen werd afgestaan. 

Het kon inderdaad bijna niet anders. Aan het stadje Goedereede dankt het eiland de naam Goeree. Een "goede rede" was een goede haven. De Nederlanders vernoemden het Senegalese eiland naar Goeree vanwege de goede ligging. Een andere connectie, daar komt Marcus Miller in beeld, is dat er ook vanuit Goeree-Overflakkee schepen naar West-Afrika vertrokken voor de slavenhandel. Goeree wordt vooral genoemd als een vertrekpunt voor schepen die vanuit West-Afrika slaven vervoerden naar Noord-Amerika. De associatie dat de zeelieden van Goeree-Overflakkee eigenlijk aan de wieg van blues en jazz stonden is misschien wat erg ver gezocht, maar toch… Voor dit blog is de cirkel dan wel rond 😄

Ik heb de samengevatte historie van de Trans-Atlantische slavenhandel eerder behandeld: Afrika (Hoofdstukje 3). Desgewenst voor wat meer context bij dit blogje. Let wel op, het is een geschiedkundig correct en relevant verhaal want de feiten staan soms haaks op de heden ten dage maatschappelijk gewenste opvattingen over het onderwerp. Ik heb daar echter geen boodschap aan als 'recensent van het leven'. Sic factum est.

FRANKENSTEIN

Ben ik een filmliefhebber? Ik denk het wel, maar niet monomaan want er zijn ook andere dingen in het leven. Maar zeker sinds de komst van Netflix is het kijken naar films of series voor mij bijna dagelijkse kost. Het is een echte hobby geworden. Als vrouwlief naar bed gaat pak ik mijn cinematografisch uurtje. In het verleden plaatste ik op mijn blog af en toe een recensie van een film of serie waar ik wat van vond. Niet vaak, want de media staan vol met recensies en wat zou ik daaraan toe moeten voegen? Voor mijzelf, voor later? Echt niet. Op een lijstje houd ik bij wat ik allemaal heb gezien in de bioscoop en op de streamingdiensten. Dat is voldoende voor mij. Het lijstje voorkomt vooral dat ik per ongeluk twee keer hetzelfde zie. Overigens, met ‘Film’ bedoel ik films én series. Beide volop te zien op de diverse streamingdiensten. 

Maar af en toe voel ik een besliste drang om een kijkervaring te delen. De laatste film waar ik wat over te melden had was ‘The Irishman’ uit 2020. Duidelijk dat het weer eens tijd werd voor een nieuwe recensie. Vriend K. is ook een filmliefhebber en wij geven elkaar vaak tips over films en series. Onlangs adviseerde hij mij ‘Voor de meisjes’ te kijken van Mike van Diem. Als tweede tip noemde hij de film ‘Frankenstein’ van regisseur Guillermo del Toro. Beide staan op Netflix. Uitzonderingen daargelaten, zitten we meestal op één lijn ten aanzien van de waardering van films en series. Zijn tips neem ik dus zeer serieus. De eerste film sprak mij qua verhaal aan en heb ik direct gekeken. Een juweel. Maar het gaat hier om die tweede film. Daar had ik eigenlijk weinig vertrouwen in. Een 'monsterfilm' leek mij wat te platvoers en ik heb echt helemaal niets met ‘fantasy’. Maar ik had K. beloofd een poging te wagen en dat legitimeerde mijn gewaagde kijkavontuur. Als ik het niets vond kon ik altijd nog uitwijken naar Lou Grant (inside running gag).

In de afgelopen jaren ben ik op enig moment begonnen recensies ‘in mijn hoofd’ te maken. Alsof ik ze zou opschrijven voor een filmtijdschrift. Het diende geen enkel doel anders dan mijzelf te vermaken als ik even niets te doen had. Bijvoorbeeld tijdens een fietstochtje, echt heel leuk. Ik verzon al doende een structurele manier zodat ik snel voor mijzelf inzichtelijk kreeg hoe goed ik de film of serie vond. Ik kwam uiteindelijk tot zeven onderwerpen waar ik wat van moest en moet vinden ten einde een compleet beeld te krijgen van een film of serie:

1. Verhaal / plot / authenticiteit / coherentie
2. Cast / acteren
3. Scene progressie (pacing) / ritme / timing
4. Camerawerk / fotografie
5. Score / soundtrack
6. Locaties
7. Special effects & overige

Regie en productie benoem ik nooit specifiek want de weerslag daarvan wordt weergegeven in de zeven punten. Ik doe deze ‘breinrecensies’ nu al een paar jaar. Erg leuk en bovendien goede hersengymnastiek. Hieronder probeer ik voor het eerst mijn systeem te gebruiken door een recensie op die manier uit te schrijven.  

Het verhaal van Frankenstein zou een klassieker moeten zijn. ‘Het monster van Frankenstein' kennen de meeste mensen als fenomeen of begrip wel, maar veel verder gaat die kennis meestal niet. De ouderen onder ons verwarren het soms met de Amerikaanse sitcom 'The Munsters' uit de jaren zestig met de goedaardige Herman Munster. Ik herinner mij zelfs een jongetje op de lagere school die zijn uiterlijk niet mee had en 'Herman Monster' werd genoemd; dus niet 'Munster'. Voor de duidelijkheid, ik hoor(de) bij de groep 'de meeste mensen'.

Ik heb eerst wat huiswerk gedaan. Mijn hemel, Frankenstein blijkt een van de meest bewerkte verhalen uit de filmgeschiedenis! Er zijn honderden versies van verschenen vanaf 1931 waarbij de laatste zo'n beetje het best gewaardeerd wordt. De film is gebaseerd op de gelijknamige roman van de Britse schrijfster Mary Shelley uit 1861. Het verhaal gaat over Dr. Victor Frankenstein, een briljante chirurg die de dood wil overwinnen door nieuw leven te creëren. In de verte is het verhaal blijkbaar gebaseerd op Prometheus, een figuur uit de Griekse mythologie. Ik moet dat eens nalezen. Het is een prikkelende fantasie. In het boek wordt beschreven dat Victor Frankenstein naar begraafplaatsen gaat en plekken waar lichamen worden ontleed om "onderdelen" te verzamelen voor zijn experimenten. Best wel bizar en er is veel meer over het verhaal te zeggen ‘than meets the eye’. Maar het gaat hier vooral om de film. Toen ik de trailer had bekeken was ik overtuigd van de fotografische briljantie, maar hoe zou ik omgaan met de geloofwaardigheid? Ik ging uiteraard kijken en dat pakte onverwacht anders uit…

1. Verhaal. De film is een bijna (!) geloofwaardige fantasie en doet me in zekere zin denken aan ‘2001: A Space Odyssey’. In dat meesterwerk scheert de fantasie rakelings langs de werkelijkheid. Schitterend gedaan destijds en dat lukt 'Frankenstein' tot op zekere hoogte ook. Het ‘format’ prikkelt in die zin de fantasie én de geest, ook de mijne. Het creëren van leven, we zitten er in deze tijdspanne niet ver vandaan denk ik, zeker technisch gezien. Het maakt Frankenstein ethisch relevant. Wat is dus de boodschap van deze film? Best lastig. Het spelen voor god lijkt altijd verkeerd uit te pakken en dat is blijkbaar ook de overeenkomst met het verhaal van Prometheus. In die zin is de film een waarschuwing. Denk in dat verband ook aan de film Oppenheimer maar zeker ook aan Artificial Intelligence… Meer mag ik nu niet delen en vertellen want er zijn vast lezers die de film nog willen zien. Ik geef het ronduit geweldige verhaal een 9,0.
2. Cast. Prachtig acteerwerk van Oscar Isaac die Dr. Frankenstein speelt en Jacob Elordi als 'het wezen'. Oscar Isaac is een echte ‘Mad Hatter’ en speelt een tikkie over de top, maar dat past heel goed bij het gehanteerde format. Charles Dance, de über Brit, speelt de vader van Victor met verve. Ook de vele andere acteurs vertolken hun rollen uitstekend. De jonge Frankenstein, gespeeld door Christian Convery is ook zo'n topper. De Deense acteur Lars Mikkelsen, de kapitein, zie ik altijd heel graag, maar hij schitterde hier niet bijzonder. Dat lag niet aan hem maar aan zijn wat magere rol. De diverse karakters vertonen verder weinig diepgang, zeg maar gerust geen. Het is inherent aan de keuze voor een spectaculaire visuele en flamboyante filmische stijl waardoor er weinig ruimte is voor gezever. Het is niet erg, in tegendeel... Een 8,5
3. Scene progressie. Ik bedoel daar mee het gekozen tempo en hoe dat tempo wordt uitgerold door de film. Dit onderdeel is voor mij essentieel en de film laat hier en daar wat schieten. Ik houd van een lineaire flow, een vloeiende verhaallijn. Liefst chronologisch. Flash backs? Rampzalig. Zeker als dat vaak en thematisch wordt toegepast... Het frustreert voor mij die natuurlijke flow en verpest de spanningsboog van elk narratief. Dan raak ik de draad kwijt of val ik in slaap. Onlangs zag ik ‘One Battle after Another’, een waanzinnig goeie film van 2 uur en 41 minuten. Ondanks dat de opening van de film een lange flashback is, heb ik daarna geen seconde gemist! Zo hoort het. Maar het zijn natuurlijk ook keuzes van scenarioschrijvers en regisseurs en niet iedereen zit hetzelfde in deze race. Terug naar onze film. Het middelste deel van Frankenstein had echt wat vlotter gekund. Dat verliep wat stroperig vond ik. Het gedoe met Lady Elisabeth Harlander ontging mij en daar zat ook weinig vaart in. Ik was even bang dat er een romantische 'tweak' aan het verhaal werd toegevoegd. Maar dat gebeurde gelukkig niet en zij bleek wel degelijk een inhoudelijke en symbolische rol te spelen door de menselijke maat in te brengen. Dat las ik elders en had ik toch even gemist, mijn fout😬. De ontknoping aan het einde van de film was, na 2,5 uur, wel wat abrupt vond ik. Dat had ik echt wat anders gedaan als ik het voor het zeggen had gehad. Een 6,5.
4. Camerawerk en fotografie. Ge-wel-dig! Een kunstwerk, niets aan toe te voegen. Een 10!
5. Score. Dat is dus niet de soundtrack maar uitsluitend de voor de film geschreven en gecomponeerde muziek. Soms minimalistisch, soms wat bombastisch, maar dat hoort ook bij het genre denk ik. Over de soundtrack verder niet veel te melden. De soundtrack is overigens alle muziek, de liedjes, soms gesproken tekst en dergelijke. Een 7,0. 
6. Locaties. Al dan niet met AI (CGI) geproduceerd, maar prachtig gedaan. Regelmatig moest ik aan 'Het Parfum' denken en dat is een groot compliment. De Gotische sfeer en grote landschappen werden gevonden in Engeland, Schotland en Canada. De straatbeelden van Edinburgh, het vastgevroren schip in het Arctische ijs, de interieurs van de huizen en paleizen, het zag er allemaal schitterend uit. Top. Een 9,0.
7. Special effects. Helemaal goed. Het tot leven gewekte wezen en alle 'medische' viezigheid, het gebouw wat in vlammen op gaat, enzovoort, prachtig. Kostuums en make-up, idem dito. Een 8,5.
   
   

Het ongewogen gemiddelde komt uit op 8,4 en dat vind ik een onverwacht hoge score. Mijn disclaimer is, en dat wil ik benadrukken, dat deze recensie 100% subjectief is. Er valt dus niet over te discussiëren. Er is geen waarheid, ja de mijne 😂. Stel dat ik een recensie zou publiceren in een of ander medium, dan zou ik de zeven punten uitschrijven in één verhaal voor de leesbaarheid en om te veel zakelijkheid te vermijden. Het moet wel leuk blijven en geen wetenschap.

Frankenstein is best een intelligente film en kent meer gezichten en lagen dan de vertelling 'an sich' en verdient zijn eigen exegese. Maar dat kan natuurlijk niet in een korte recensie en daar mogen andere cultuuranalisten hun best op gaan doen. Wellicht is dat in het verleden volop gedaan; misschien zijn er wel sociologen op het verhaal afgestudeerd. Ik had in ieder geval content genoeg voor deze recensie.

Met de film Frankenstein heb ik mogen ervaren dat het genre fantasy op een bepaalde manier nog nét kan voor mij. Het bruggetje van fantasie naar voorstelbare werkelijkheid moet wel stevig zijn, anders trek ik het niet. Volgens sommigen is deze film geen fantasy maar Science Fiction. Ook goed. Maar, hoe je het ook bekijkt, Frankenstein is absoluut concreter en inhoudelijker dan ik dacht en gewoon de moeite waard. Alleen de plaatjes bieden al ruimschoots voldoende reden om de film te gaan bekijken.

JACK DEJOHNETTE – R.I.P.

Het zijn er makkelijk meer dan honderd. Meer dan honderd albums die ik ‘heb’ waar Jack DeJohnette als drummer en, af en toe, als pianist en zelfs als saxofonist op speelde. Soms als leider maar nog vaker als sideman. Jack is eergisteren overleden en daarmee verliest de jazzwereld één van zijn allergrootste iconen. Ooit!

Dat ‘hebben’ is een dingetje. Maar daar kom ik straks nog even op terug. Het is in ieder geval zo dat Jack DeJohnette meespeelt op heel veel van mijn  LP's, CD's en streaming albums. Ik denk dat hij in mijn verzameling daarmee wel één van de koplopers is. Zonder dat ik mij daar erg nadrukkelijk bewust van was heb ik dus ontzettend vaak naar hem geluisterd. Meer dan genoeg reden om bij zijn persoon en werk stil te staan. Helaas hebben we hem nooit live op zien treden, volgens mij. AI geeft aan dat DeJohnette tien keer op NSJ speelde. Niet waar ik bij was, voor zover ik mij kan herinneren. Ik laat mij echter graag corrigeren.

Jack DeJohnette, geboren op 9 augustus 1942 in Chicago, was een van de meest invloedrijke drummers en componisten in de moderne jazz. 'Hij stond bekend om zijn technische beheersing en zijn vermogen om traditie en vernieuwing te verenigen', praat ik een website na. 'Oorspronkelijk opgeleid als pianist, stapte hij over op drums en ontwikkelde al vroeg een zeer muzikale benadering van zijn instrument: hij behandelde het drumstel niet alleen ritmisch, maar ook melodisch en klankmatig', van dezelfde website. Zijn doorbraak kwam eind jaren zestig als lid van Miles Davis’ ‘electric’ band, zoals onder andere te horen op Bitches Brew en Miles Davis at Fillmore.

Vanaf de jaren zeventig bouwde hij verder aan zijn reputatie in eigen groepen (zoals Special Edition) en als vaste drummer in Keith Jarrett’s Standards Trio. Dat was een van de langstlopende en meest geliefde formaties in de jazzgeschiedenis die ik relatief recent heb ontdekt. Nou ja, ontdekt, getipt door (wijlen) vriend J. Dat was een onbegrijpelijke ‘erreur importante’ van formaat. Maar ik heb mij gerevancheerd want het Standards Trio luister ik bijna dagelijks en ontroert mij soms tot tranen. Echt waar. 'Geen dag zonder Bach’ zeggen de liefhebbers. Ik zeg ‘no standard without Jarrett’. Geen perfect rijm, maar ik kon geen betere verzinnen.

Voor de volledigheid, het trio bestond uit Keith Jarrett op piano, Jack DeJohnette op drums en Gary Peacock op bas. Gary is in 2020 overleden en Keith is er nog, zij het gedeeltelijk verlamd aan zijn linkerzijde vanwege twee beroertes. Het is onwaarschijnlijk dat hij ooit nog in het openbaar zal optreden. Voor de leken, Jarrett wordt beschouwd als één van de beste pianisten uit de geschiedenis. Zowel in jazz als klassiek. Zijn 'Köln Concert' is het best verkochte jazz album aller tijden.

Maar vele, vele jaren voor mijn late trio-ontdekking luisterde ik al volop naar albums waar DeJohnette zijn kunsten op had verricht. Zoals Bitches Brew en meerdere andere albums van Miles Davis. Mijn eerste LP van Jack als leider was ‘UNTITLED’ op ECM, gekocht op 24 april 1979. Allemachtig, dat is bijna 47 jaar geleden. De mechanische- en audio-kwaliteiten van de LP zijn nog steeds ongelofelijk. De muziek vind ik, nou ja, niet mijn smaak, laat ik het zo maar zeggen. Dat kan (dus) ook. Ik denk dat ik het album destijds kocht in de veronderstelling een mooie Miles-achtige funkplaat op de draaitafel kon leggen. Niets van dat alles. 

Daarna schafte ik andere albums onder zijn naam (allemaal op ECM) aan die ik wél goed vond. Uiteraard ook samenwerkingen met anderen als gastmuzikant. Jack speelde mee op albums van artiesten met klinkende namen, zoals Carlos Santana, John Abercrombie, Pat Metheny, Herbie Hancock en vele anderen. Relatief recent, heb ik nog twee briljante albums aangeschaft: ‘In Movement’ met Ravi Coltrane (de zoon van) en ‘Blue Maqams’ van Anouar Brahem.

Drummers hebben een vitale rol in Jazz, dat is geen nieuws. Misschien is het wel zo dat als hun spel je niet nadrukkelijk opvalt dat het juist goed is. Er zijn drummers die mij wél opvallen door hun eigen stijl. Daar hoort Jack De Johnette niet bij. Ik zie, of zag, hem als een zeer ondersteunende, interactieve en zeer maatvaste drummer met een perfecte groove en timing, maar geen ‘lead’ drummer. Ik heb het aan AI gevraagd en dit was het antwoord: “De perceptie dat Jack DeJohnette meer een interactieve en ondersteunende drummer was dan een klassieke “lead”-drummer sluit goed aan bij hoe muzikanten en critici hem zien: als een uitzonderlijk creatieve, veelzijdige en subtiele drummer, die het collectieve spel naar een hoger niveau tilt, en zich zelden op de voorgrond dringt tenzij de muziek dat vraagt.” Nou, niet slecht voor een leek, toch?

DeJohnette wordt algemeen beschouwd als een sleutelfiguur in de ontwikkeling van de bop-, fusion- en hedendaagse jazz. Hij is een van die musici die de jazz mede heeft vernieuwd zonder de traditie los te laten. Bovendien werd hij gezien als een warme, bescheiden en inspirerende figuur, die geliefd was bij collega’s en jongere generaties muzikanten.

Ik zou het nog even over muziek ‘hebben’. Dat was vroeger wel iets. We bouwden prachtige verzamelingen op van LP’s, casettebandjes en later CD’s. Maar ja, wat moeten we er nu mee? Alles wat we bezitten, materieel of immaterieel, is intrinsiek vergankelijk. Bezit bestaat in universeel opzicht dus eigenlijk niet. Met het ouder worden raken we geleidelijk letterlijk alles kwijt inclusief onze fysieke integriteit en tenslotte meldt Magere Hein zich. Heftige beschouwingen wellicht, maar van tijd tot tijd voel ik dat zo als ik door mijn study kijk en al die honderden boeken, platen en CD’s zie. Wat moet men er straks mee? Misschien vinden een paar exemplaren nog een goeie plek. Maar de rest...

Toch beschouw ik dat ‘bezit’ nog steeds als waardevol, net als vroeger. Dat streamen is technisch geweldig, maar dat tijdelijke bezit van een LP of een boek of een CD bevat schoonheid die bytes en bits niet bieden. Het bezit is vanuit die visie dan toch waardevol. Net als ons leven een waardevol bezit is en een onderdeel van de cyclus van het leven. Moraal van het verhaal? Ik moet eigenlijk de volledige ‘Standards Trio’ collectie op vinyl aanschaffen. Een mooiere ode aan Jack DeJohnette kan ik niet bedenken.

EUROPA II

Mijn weblog vul ik graag met verhaaltjes (blogs) over zaken die ik zelf leuk, interessant of relevant vind. Met relevant doel ik op relevantie voor mij maar ook voor sommige lezers, veronderstel ik. Die serieuze 'topics' komen niet vaak langs want ik wil liever niet als eigenwijze betweter te boek staan. Maar dat is niet te vermijden als je wat vindt van de actualiteit, politiek en dergelijke. Je moet tegenwoordig zelfs oppassen wat je zegt of schrijft wat in het publieke domein terecht komt. Maar ik had de laatste tijd sterk de behoefte om wat te vinden van de geopolitiek in het huidige tijdsgewricht en dat heb ik nu toch maar opgeschreven. De titel is EUROPA II omdat ik in december 2019 ook al eens een blog met de titel 'EUROPA' heb geschreven, maar die ging over fotografie. Wat hierna volgt bevat andere kost. Ik wil graag benadrukken dat het gedeeltelijk een historisch- en actueel feitenrelaas is maar ook een verhaal doorspekt met mijn waarnemingen, meningen en suggesties in mijn positie als argeloos, enigszins geïnformeerd, maar 100% goedwillend individu. Ik heb niets verzonnen! De feiten, voor zover ik het als feiten kon identificeren, komen van het wereldwijde web en gerenommeerde gedrukte media. Mijn mening over een aantal topics die ik hier onder de aandacht breng, is volledig subjectief en staat hier dus niet ter discussie want dit is mijn sinaasappelkist in het park... Ik heb de waarheid niet in pacht, maar ik ben niet van gisteren en ook zeker niet van de straat, maar af en toe wat subjectief duiden en eens tegen wat 'huisjes' aan trappen is heel verfrissend. Helaas gebeurt dat bijna niet meer door mensen met invloed en gezag. Dan doe ik het maar. Beschouw het als mijn manifest.

De mondiale geopolitiek laat ik, behoudens een onontkoombaar deel over de V.S., grotendeels buiten beschouwing. Enerzijds bij mijn gebrek aan duidelijke en grondige actuele kennis en anderzijds vanwege fake news en onduidelijke en vooral ondergrondse invloeden. Ik bedoel daarmee partijen zoals multinationals, de wapenindustrie, religieuze extremisten, boevenstaten, MAGA's, bepaalde media en allerlei gekkies en wappies waar ik geen weet van heb. Zij vertroebelen of verhullen het zicht op de machinaties van macht en controle. Ik denk dat weinigen het hele plaatje kennen of begrijpen en ik hoor daar zeker niet bij, dus ik doe geen eens een poging.

Ik refereerde hiervoor, in mijn 'daily driver' blog, aan de periode van de 'American Dream' na WO II. We zijn nu meer dan 70 jaar verder in de tijd en van die droom is weinig meer over. De Verenigde Staten zijn in een vrije val terecht te komen waarbij de huidige POTUS er alles aan doet om van de V.S. een totalitaire maffiastaat te maken. De droom is daar vlees geworden voor een paar procent vulgair rijke individuen. Wat rest is een Amerikaanse samenleving die op enig moment helemaal geen gelijkheid meer kent. Een land van discriminatie waar de rechtsstaat voor velen met rasse schreden wordt afgebroken. Een samenleving waar het recht van de sterkste geldt en de POTUS als autocratische, narcistische en half demente maffiaboef over alles regeert. Over de schrijnende 'State of The Union' met betrekking tot democratie, zorg, infrastructuur, cultuur, milieu en de dramatisch toenemende armoede in de zuidelijke staten moeten we het helemaal maar niet hebben. Het uitvaardigen van decreten en iedereen maar links en rechts uit zijn functie flikkeren of opsluiten (of erger!) helpt ook niet echt. Net als ruzie maken met bondgenoten en vriendjes met andere totalitaire leiders. Ik kan er van alles van vinden maar dat helpt niets. Wat ik oprecht hoop dat Trump binnen afzienbare tijd definitief vertrekt uit het Witte Huis, in welke staat dan ook. Zijn gedrag ontwricht niet alleen zijn land maar ook de hele wereldorde. Waarom wordt die man nog serieus genomen? Vooral de laffe Nederlandse pers zit elke avond gewichtig te praten over de politiek van een president alsof de man niet ernstig gestoord is. Schiet mij maar lek. Maar, als het zover is en hij van het toneel verdwijnt, dan moet die kliek om hem heen ook 'geruimd' worden. Daarna is het tijd voor herstel van de Amerikaanse unie en haar normen en waarden. Dat zou wel eens een flinke tijd kunnen gaan duren.

En de daily driver? Zie mijn eerdere blog. Dat is voor veel Amerikanen de pick-up truck geworden, die monstrueuze rijdende milieudelicten. Het zijn er zoveel dat de CO2-uitstoot van alleen die trucks meer dan 15 keer zoveel is als de uitstoot van de hele staat Noorwegen! Maar laten we hopen dat het allemaal niet te erg uit gaat pakken voor de Amerikanen. Ik wens hen natuurlijk het beste, maarre... voor bijna de helft van de Amerikaanse kiezers geldt, eigen schuld, dikke bult. Ongelofelijk stomme rednecks, hufters, die het allemaal hebben laten gebeuren...

Europa heeft, op de keper beschouwd, in de naoorlogse decennia een tegenovergestelde tendens doorgemaakt. 'Geholpen' door twee wereldoorlogen en een mondiale economische crisis. Europa was in 1945 een vervallen werelddeel dat grotendeels in puin lag. Naar schatting 65 miljoen (!) mensen waren door WO II uit hun huizen verdreven door een regime wat het flikte om vele miljoenen mensen op een industriële en zeer efficiënte manier in 'fabrieken' te vernietigen. De lopende band zeg maar. Dringt dat eigenlijk nog wel door? Dat is lastig he? De aantallen zijn ook niet voor te stellen. Die 65 miljoen is zeven keer het aantal inwoners van Nederland van toen. Mensen die door de nazi's als slaven werden gebruikt, ex-krijgsgevangenen en vooral miljoenen burgers wier huizen waren gebombardeerd en beschoten en die op de vlucht waren geslagen voor oprukkende legers. Legers van de agressors, maar in de laatste jaren ook van de geallieerden. In 1943 werd de United Nations Relief and Rehabilitation Administration (UNRRA) opgericht om hulp aan oorlogsslachtoffers te bieden op elk denkbaar terrein, inclusief het verlenen van bijstand bij de repatriëring. Zij waren succesvol met deze schier onmogelijke taak. Een onvoorstelbare prestatie.

De Verenigde Staten speelde de belangrijkste rol bij onze bevrijding en het herstel van Europa. Ze hadden zelf de 'New Deal' succesvol vlak voor WO II uitgevoerd. Dat was een omvangrijk pakket aan economische maatregelen en hervormingen om de interne recessie van de jaren dertig het hoofd te bieden. Het hielp de Amerikaans economie aanzienlijk. Maar die kreeg de grootste duw in de rug pas na de aanval op Pearl Harbor op 7 december 1941. Dat was het directe begin van de actieve deelname van de Verenigde Staten aan de Tweede Wereldoorlog. 'America's War Economy' leerde ik op de HAVO; wil dat land goed functioneren moeten ze oorlog voeren, zo was het verhaal. Ik heb dat nog even aan één van mijn AI's gevraagd. Het antwoord: De Amerikaanse economie functioneert in hoge mate als een militair-industrieel complex, waarbij extreem hoge defensie-uitgaven een centrale pijler zijn van economische activiteit en geopolitieke invloed, wat betekent dat de dynamiek van een oorlogseconomie zeker nog relevant is. Dat heb ik toch goed onthouden sinds 1972.

Er was dus geld genoeg voor het zogenaamde 'Marshallplan', een Amerikaans hulpprogramma van 1948 tot 1952 dat de economische wederopbouw van West-Europa na de Tweede Wereldoorlog stimuleerde. Het bood financiële steun (13 miljard dollar, huidige waarde ± 140 miljard dollar), goederen en expertise om industrieën en infrastructuur te herstellen en vormde een buffer tegen de verspreiding van het communisme, wat de Amerikaanse geopolitieke invloed vergrootte. Men zegt wel als de Amerikanen niet waren betrokken bij WO II, wij 's avonds aan de Sauerkraut en Bratwurst hadden gezeten. Maar, helaas, we zijn nu verder dan ooit van de Amerikanen verwijderd en het lijkt dat dat voor nu beter is voor Nederland en Europa.

Hoe is het in godsnaam mogelijk dat het collectief geheugen blijkbaar niet in staat is om de kennis en bewustzijn voldoende over te dragen naar volgende generaties. Het is niet te bevatten wat de tweede, maar ook de eerste wereldoorlog, heeft veroorzaakt in ons werelddeel. On-voor-stel-baar menselijk leed en een materiële chaos waar geen woorden voor te vinden zijn. Het was de absolute hel op aarde voor vele miljoenen wereldburgers. Maar verbijsterend weinig mensen hebben er tegenwoordig enig besef of begrip bij of van. De veranderende demografie van Europa helpt daar ook niet bij...

Nu, na 80 jaar, is het in de meeste Europese lidstaten vrijer, democratischer, rijker, ontwikkelder, veiliger, schoner en gezonder geworden en de welvaart beter verdeeld dan ooit tevoren. Overigens niet alleen vergeleken met het Europa van 1945, maar ook vergeleken met de rest van de wereld. Het fenomeen van een naoorlogs hersteld, democratisch en veilig Europa van vandaag is volslagen uniek in de wereldhistorie en dient door iedere Europeaan gekoesterd te worden. Wat heet, aanbeden... Ongelofelijk positief toch? Maar vanwege een totale blindheid voor al die enorme verworvenheden en een groot te kort aan historisch besef, zijn we een beschamend stel verwende, zeurende kleine Europese kinderen geworden. Het is te schandalig voor woorden eigenlijk.

In Nederland kunnen we er ook wat van en dat geklaag hangt mij al erg lang behoorlijk de keel uit. We moeten ons schamen en maar eens terugkijken naar de Europese geschiedenis en de wereld om ons heen. Begin daar maar eens mee en stop met zeiken dat het glas niet tot aan het randje is gevuld. Dat is het nooit, maar in Nederland zitten we er best dicht tegenaan. Ik benadruk dit want door dat gehuilebalk ontwikkelen we een sfeer van zwakte en verdeeldheid en daarmee een voedingsbodem voor populisme en extremisme. En opgepast, de linkse en rechtse populistische politici zitten als gieren met kromme nekken te wachten op het moment dat de tijd rijp is om aan te vallen. Dat gebeurt al een tijdje in Europa en zeker in Nederland. Dat moet stoppen want het is een zekere route naar ellende. Met populisme bedoel ik niet alleen de bekende Haagse roeptoeters maar ook letterlijk iedereen, ook individuen, die met makkelijke 'one liners' en niet onderbouwde domme opvattingen de sfeer aardig kunnen beïnvloeden. In de politiek zijn het 'one issue' partijen die graag wijzen naar door hen benoemde schuldigen. Dat kunnen individuen, instanties, processen maar ook hele bevolkingsgroepen zijn die tegen elkaar uitgespeeld of geslachtofferd worden. De onderliggende boodschap is dat met hun voorgestelde monomane maatregelen alle problemen worden opgelost. Yeah right. Het is echt hoogtijd voor scherpe, intelligente, welbespraakte en goed opgeleide en ervaren politici en beleidsmakers. Mensen met een boodschap en gevoel voor nuance, diplomatie, humor en kennis van zaken (!) en het kompas in de juiste morele, empathische en ethische richting. Een Minister van Landbouw met twee jaar Mavo? Kom op zeg.

Er bestaan trouwens geen voorbeelden uit de historie waarbij populistische leiders een land duurzaam naar grote en succesvolle hoogten brachten zonder dat mensenrechten en democratische  waarden in het nauw kwamen. Maar, het is wel van belang de issues van populisten serieus te nemen want die kunnen wel degelijk een belangrijk punt van aandacht hebben die om  actie vraagt. Het geldt uiteraard voor iedereen maar houdt de lat van de wet er wel naast en handhaaf! Want individuen en groepen die te ver gaan en de wet overtreden verdienen geen platform.

Wat mij ook hindert is het kleineren van de Nederlandse (en de Europese) rol op het wereldtoneel. Dat is niet goed voor het vertrouwen in onze toekomst en daar moeten we dus ook onmiddellijk mee kappen. Het is een zeer misplaatste en onterechte uiting van zwakte. Nederland is helemaal geen 'klein land' wat iedereen maar steeds zegt. Nederland is mondiaal zeer belangrijk, niet qua militaire macht of bevolkingsomvang, maar als economische en technologische spil. Vooral ASML en een tal van andere bedrijven geeft ons land een meer dan unieke positie in de wereldwijde technologiemarkt. Daarnaast zijn logistiek (Rotterdam, Schiphol), landbouwexport en internationale diplomatie kerngebieden waar Nederland een buitenmaatse rol speelt. Een paar voorbeelden: Nederland is na Noorwegen en Denemarken de derde economie per capita van de wereld! De Randstad is na Londen, Parijs en het Ruhrgebied de vierde grootste economische regio in Europa, gemeten naar bruto regionaal product. Nederland is de 5e economie  in absolute zin van de EU en bovendien de sterkste en stabielste groeier van alle 27 lidstaten. Nederland is na de Verenigde Staten de grootste landbouw- en voedselexporteur ter wereld, met een exportwaarde die in 2024 €130 miljard bedroeg. Dat is echt onvoorstelbaar en je aar kunt er van alles van vinden, maar ik bedoel maar. Ik stop zo met opsommen, maar geloof mij, Nederland is echt het beste jongetje van de klas op veel, héél veel terreinen, zelfs sport én cultuur. ADE is ook cultuur he? Het grootste evenement in zijn soort ter wereld. Doe de fact check en kijk gewoon eens om ons heen! U bent toch niet blind? Nederland wordt internationaal bovendien ook nog eens beschouwd als een gidsland op onder andere sociaal, zorg, politiek (nog...), technisch, technologisch en mensenrechten gebied. Het voorgaande laat uiteraard niet onverlet dat er nog meer dan genoeg te verbeteren is in Nederland. Méér dan genoeg, laat dat duidelijk zijn. De barsten in de Nederlandse samenleving zijn serieus... Daar kan geen discussie over bestaan. Achterover leunen en zwelgen in zelfgenoegzaamheid is niet mijn boodschap hier. Maar laten we elkaar geen zwakte aanpraten, dat is wél mijn boodschap!

Maar, helaas... ik zie ook de snel groeiende barsten in ons Europese bastion. Met name Frankrijk is een gevaar voor de economische stabiliteit van Europa, met al dat gestaak. Een groot land in alle opzichten dat de EU kan omtrekken... Daarnaast uiteraard de militaire dreiging vanuit Rusland en hun vreemde bondjes met andere grootmachten als China en India. Dat de V.S. zich niet wenst te mengen in dat spanningsveld helpt ook niet voor Europeanen om zich lekker senang te voelen. Het is misschien wel de grootste dreiging voor de wereldvrede. De oorlog in Oekraïne en de vele integriteitschendingen door Rusland van diverse EU luchtruimten en territoriale wateren zijn een gotspe. Een bewijs van de kwalijke bedoelingen van het Russische regime. We moeten maar hopen dat de Russen zich inhouden. Wat moet je doen als ze één van de Baltische staten binnenvallen? Echt, er is geen antwoord op. Ik ben bang dat het dan weinig uitmaakt of de EU wel of niet verdeeld is. Armageddon ligt dan op de loer.

Onderstaande foto toont het dorp Deleitosa in Extremadura in Spanje in 1950 door de wereldberoemde fotograaf William Eugene Smith. Onvoorstelbaar toch? Ze werden ooit gepubliceerd in de Time Life Landen boekenserie. Die hadden wij thuis. Ik had een paar favoriete landen waarvan ik steeds weer ademloos de  foto's bekeek van de Verenigde Staten en Spanje. In de eerste vergaapte ik mij aan de rijkdom en de tweede aan de foto's van Eugene Smith van een land wat net zo exotisch leek als Afrika. Ik vond het als kind al onvoorstelbaar dat die foto's een paar jaar voor mijn geboorte waren gemaakt. Als de huidige POTUS nog even de vrije hand krijgt dan zien Mississippi en Louisiana, de armste Amerikaanse staten, er over een jaar of tien ook zo uit, zo niet erger. Als we de populisten de ruimte geven, staat Europa er straks ook weer zo voor. Bij wijze van spreken dan, het zal wel los lopen denk ik, maar mijn boodschap is wel duidelijk. Pas op, de foto ziet er misschien romantisch of pittoresk uit maar schijn bedriegt, het was pure en rauwe armoede.

Het voorkomen van nieuwe oorlogen en zeker stellen van vrijheid voor alle burgers waren de primaire redenen voor een verenigd Europa. Betere samenwerking in vele andere opzichten waren andere redenen. Beide zijn behoorlijk gelukt. Wij, de bewoners van Europa, mogen best wel wat trotser zijn op ons werelddeel. Ik val in herhaling, maar het fenomeen Europa is één van de grootste verworvenheden uit de menselijke geschiedenis. Op eindeloos veel terreinen. Nog steeds. ondanks de Brexit. Minder nationalisme zou zeer helpen om Europa militair meer en beter weerbaarder te maken, maar er gebeurt nu eindelijk wel wat. Ik durf het bijna niet te zeggen, maar dat komt wel dankzij de huidige POTUS' lompe gestrekte been! Iedereen aan de 5% 😑

De economische machtsverhoudingen zijn duidelijk verschoven richting Azië, met China als dé motor van economische groei en India als snelste groeier. De Europese landen en Japan groeien trager en zakken relatief weg op de wereldranglijst en het Amerikaanse aandeel neemt af, hoewel de VS nog steeds by far de grootste zijn. Maar met name China en Zuid-Oost Azië pakken door. Big time! Rusland?Levensgevaarlijk, maar staat economisch op instorten (citaat BNR: 'De Russische economie bevindt zich in een 'eindstadium'. Dat stellen economen in een rapport van het Duitse Kiel Instituut voor Wereldeconomie.') Het is al met al een dynamiek van traditionele  en opkomende markten die vechte om een been. Niet te voorspellen hoe dat precies uit gaat pakken. Zeker voor een vergrijzend Europa.

Mijn dringend adbvies: Het VK terug naar de EU!. Dat men Brexit ooit heeft laten gebeuren is echt ongelofelijk, maar dan ook ongelofelijk, stom. Gewoon de zesde economie van de wereld laten weglopen uit je clubje. Hoe was dat in vredesnaam mogelijk? Desgevraagd aan Gemini AI wat hij dacht van mijn analyse: "If you define "right" by the standard of human welfare, economic growth, and social stability, then your assessment of Brexit being a "disastrous choice" is backed up by almost every major economic indicator in 2026. The "independence" gained has come at a price that many citizens are now finding they can't actually afford." 

Laten we ons niet vergissen over de power van het VK. Hoe onbegrijpelijk. Ik kan daar niet over uit en het is volgens mij de grootste geopolitieke fout die is gemaakt in de recente historie. Terugkeer gaat natuurlijk een eeuwigheid duren, if ever, maar ik wilde het toch maar gezegd hebben. Stel je voor, EU + VK herenigd én geen vetorecht meer. Dat kan enerzijds de meest serieuze vuist zijn waar de wereld respect voor zal krijgen en anderzijds een geweldig blok om mee samen te werken. Samenwerken, dat is altijd het beste he? (Hoe vaak moet ik dat nog zeggen?) Het zou tevens een finale power-injectie voor de EU kunnen zijn op vele gebieden. Denk aan geopolitiek momentum en Europese onafhankelijkheid op economisch, strategisch, militair, technisch en technologisch (IT) gebied. Op termijn kunnen we dan onafhankelijk worden van de Amerikaanse dominantie. Het recent gepubliceerde rapport, hieronder, adviseert om de relatie tussen het Verenigd Koninkrijk en de EU stap voor stap te herstellen. Een no-brainer, dat had ik ze ook kunnen vertellen. Alleen mag of moet er wat mij betreft vaart achter worden gezet. Maar goed, er zit wat beweging in. Of het te laat is zal de toekomst uitwijzen.

Samenvattend, wat is de oplossing van dit alles? Tsja, dat is even andere koek. Ik heb hiervoor gepoogd wat historie en actualiteit in behapbare en relationele context te beschrijven en en ook wat suggesties te doen én mijn meningen te geven. Oplossingen zijn er uiteraard niet voor een globaal probleem met een complexiteit van historische omvang. Zeker niet door mij, haha. Maar ik vind het wel relevant dat ik, een gewone 'jongen' en geen politicus of historicus, juist vanuit een bepaalde onbevangenheid wat van de hele materie vind en, in mijn geval, dat deel met anderen. Ik denk dat ik in die zin de 'gewone man' vertegenwoordig en serieus moet worden genomen.

Kritiek is makkelijk, oplossingen, daar zitten we op te wachten. Die heb ik niet echt maar wel wat huiswerk, kaders en 'tips & tricks. Speciaal voor de Europese burgers maar zeker ook voor de dames en heren politici in Brussel, Den Haag, Londen en andere hoofdsteden van ons werelddeel. De rol van de V.S. en de rest van de wereld is een maatje te groot voor mij zoals ik al aangaf. Luister voor de grote internationale duiding maar naar Maarten van Rossem, Rob de Wijk en Arend Jan Boekestijn. Die hebben er voor doorgeleerd 😁Dus mijn aanbevelingen betreffen EUROPA!

Dit zijn ze:

• Democratie voor alles en we gaan nooit meer stemmen op populisten. Begrepen? Zo niet dan dommelen we straks verder in een heel gevaarlijke slaap waar in de tussentijd de wereldorde op  bijna alle terreinen er heel anders uit kan gaan zien. Degenen die ons uit die schoonheidsslaap wakker gaan maken hebben dan weinig goeds voor ogen kan ik u vertellen.
• Leer na te denken over politieke keuzes. Lees eens wat over de partijen en de lijsttrekkers, laat je informeren. Lees hun programma's en websites. Bovendien is er niks mis mee om Google of AI te raadplegen voor info en achtergrond en dergelijke. Onze democratie bestaat bij de gratie van wat wij met zijn allen stemmen. Denk goed na en haal informatie bij de juiste bronnen (!). Dat is echt essentieel. Begrijp wat links, rechts, populisme, socialisme, kapitalisme en democratie betekent. We zijn geen wappies tenslotte. Stemmen is ons grootste goed.
• De EU moet meer de kenmerken van een federatie krijgen om de eenheid te versterken. Ik weet dat ik niet de enige ben die dit vindt en weet dat het ter discussie staat en onder handen is. Uiteindelijk, en liefst zo snel mogelijk, moet Europa de sterkste democratische, politieke, economische en, ooit, militaire samenwerking van de planeet worden. Kipsimpel is dat helaas niet. Niks VS, niks MAGA, MEGA!!!
• In de EU moet dat verdomde vetorecht van tafel. We laten ons toch niet de les lezen door één (!!!) of andere lulhannes in Oost-Europa? Er is blijkbaar al veel debat over het afschaffen van het vetorecht, omdat het de slagkracht en effectiviteit van de EU vermindert en de voortgang op belangrijke dossiers belemmert. Het vertraagt de besluitvorming, blokkeert de ontwikkeling naar meer federale eenheid en heeft niets te maken met democratie. Als elk land een relatief gewogen (algoritme) stem heeft voor besluiten over belangrijke onderwerpen die allen aangaat dan hoeven de kleine landen niet bang te zijn dat hun stem te weinig effect heeft.
• De gemeenschappelijke problemen die er zijn, zoals klimaat, immigratie en dergelijke moeten EU-collectief en stap voor stap worden aangepakt en niet gekoppeld aan regeringen maar lange termijn planning. Dus niet per land want deze zaken houden zich niet aan grenzen, Lastig, ik weet het. Maar hé, niemand zei dat het makkelijk was 😀
• Onze basale gemeenschappelijke democratische, politieke, godsdienstige, culturele, ethische en verlichte*) waarden mogen door niets en niemand ondermijnd of onder druk worden gezet. Scheiding der machten én scheiding van kerk en staat dienen uiteraard gehandhaafd te blijven. 
  *) De Verlichting was een 18e-eeuwsestroming in Europa die rationaliteit, wetenschap en het gebruik van het eigen verstand centraal stelde, in plaats van blinde gehoorzaamheid aan traditie of religie. Centraal stonden vrijheid, gelijkheid, het bestrijden van bijgeloof en het bevorderen van kennis om de samenleving te verbeteren. Het is een essentieel onderdeel van onze Europese waarden geworden. Helaas zijn deze vaak totaal vreemd voor veel niet-westerse culturen en daar mag doodgewoon niet aan getornd worden. 
• De VK moet als de donder terug naar de EU, maar daar hebben we het al over gehad. Men vindt dat het stap voor stap moet. Natuurlijk, maar wel asap om de mondiale verhoudingen weer in balans te brengen en ze zijn hard nodig om Europa aan de voorhoede te brengen. Stel je toch eens voor dat dit gebeurt.
• Ik denk dat we in Nederland ook het Rijnlands economisch model moeten koesteren bij wijze van bescherming van onze economie en welzijn van burgers. Onbekend met deze materie? Zoek het maar op, dat wordt wat te veel tekst hier
• In Nederland moeten we de democratische gijzeling door een te groot aantal politieke partijen aanpakken. Het bedreigt de vorming van degelijke en duidelijke coalities en dus regeringen. Wat mij betreft een grens stellen aan het aantal partijen.
• Let op onze vrije nieuwsgaring. Het is één van de speerpunten van populisten en totalitaire regimes om die de kop in te drukken om uiteindelijk het volk dom te houden. We moeten ook waken, om dezelfde  redenen, op onze publieke omroep die gevaarlijk onder vuur ligt. Net als de cultuursector.
• Ik weet niet of dit typisch Nederlands is, maar het uitwisselen van elkaars politieke waarheden en in het gesprek vooral géén gebaar maken naar de andere kant van de tafel, naar de opponent, heeft ons democratische landschap veranderd in een lachertje. Het gaat er niet om, dames en heren politici, uw gelijk te halen en uw electoraat te 'pleasen'  maar te zoeken naar overeenkomsten en oplossingen om vooruit te komen. Samenwerken heet dat, weleens van gehoord? Dat begint met luisteren en niet met schreeuwen. Uw hedendaagse politieke mores lijkt op een voetbal wedstrijd waar men twee maal negentig minuten met zijn allen staat te discussiëren hoe het spel gespeeld moet worden. U moet spelen weet u wel? Anders komt er nooit een bal in welk doel dan ook.
• Het onderwerp kabinet-Schoof. Echt niet te geloven. Wilders blaast de boel op én heeft nog nooit iets bereikt én met de peilingen staan ze nu boven aan. WTF? Niets zo gevaarlijk als 'large crowds of stupid people' zei Frank Zappa ooit. Zijn wij Nederlanders (Wilders stemmers) net zo ongelofelijk stom als de Amerikanen (Trump stemmers) en de Britten (Brexit stemmers)? Het lijkt er wel op. Ik weet het ook even niet met de toekomst van de Nederlandse politiek... 
• In Nederland alles op alles zetten om personele te korten aan te pakken voor zorg, onderwijs, justitie, bouw, techniek en vele vele andere gebieden. Juist immigratie kan hier een goede rol bij spelen en dan pakken we de vergrijzing ook mee. En doorpakken met dit dossier he? Dan wassen wij dit varkentje wel.
• Het belastingsysteem in Nederland moet echt op de helling en snel een beetje. Als het moet verzin ik wel iets 😊. Flat rate en het toeslagensysteem vervangen bijvoorbeeld. Maar, serieus, ik begrijp natuurlijk heel goed dat aanpassen zeer complex en zeer ingrijpend is. Maar, allemachtig, wat kost dat procedurele monster de samenleving nodeloos veel geld.
• Het CO₂-probleem staat volledig haaks op de basisbehoeften van de Nederlandse samenleving. Denk aan huisvesting en een groot scala aan economische belangen die gerelateerd zijn aan primaire behoeften van het Nederlandse volk. Dus geef er in vredesnaam een klap op. Wetgeving aanpassen en doorpakken in lijn van EU kaders en afspraken.
• Klimaat, ook Europees aanpakken. Geen domme dingen roepen als TATA Steel moet asap dicht en zo snel mogelijk stoppen met traditionele brandstoffen. Uiteraard moet er wat gebeuren (dat gebeurt ook wel), maar dan als onderdeel van een, bij voorkeur globaal, proces. We moeten nadenken hoe wij in de wereld verder moeten met energie en het gebruik van kunststoffen en andere materialen. Op dit moment is het 100% uitgesloten dat we stoppen met 'plastics' en staal. Dan stopt de wereld met draaien. Nagenoeg alles wordt gemaakt van staal en 'plastic'... Dit punt is eigenlijk ook veel te groot voor een blogje, maar ik wilde het toch even genoemd hebben.
• Opschalen van handhaving van wet en regelgeving in Nederland op diverse terreinen, maar vooral in zake veiligheid, want dit gaat helemaal de verkeerde kant op! Big time 😟. Het Nederlandse Wetboek van Strafrecht kent een hiërarchie in ernst van strafbare feiten. De rechterlijke macht dient die te toetsen maar daar gaat toch iets te vaak wat mis. Het kan niet zo zijn dat mensen in prominente posities constant bedreigd worden, terwijl bepaalde groepen in Nederland ongestoord hun misdadige gang kunnen gaan in de publieke ruimte. Ook jegens vrouwen. NS stations die gesloten moeten worden vanwege geweld en bedreigingen door groepen jongeren. Daarnaast nog het onuitstaanbare taboe om het beestje niet bij de naam te noemen. Nog even zeg, het is gewoon de bloody limit. Aanpakken die handel! Wat een onbegrijpelijke slappe zakken handhaving hebben we hier.
• Artikel 9 van de grondwet benoemt het grondrecht op vrijheid van vergadering en betoging. Dat is prachtig, maar het gaat niet aan halve Nederlandse binnensteden te slopen omdat Israël of welke staat dan ook zich niet aan de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens houdt. Direct afkappen deze gewelddadige manier van demonstratie want onwettelijk. Handhaven dus. (Overigens, wat doen voetbal hooligans, georganiseerde ultrarechtse (of linkse) idioten en bepaalde etnische relgroepen bij deze ongeregeldheden?)
• Ook maar eens kijken naar de effectiviteit van de rechterlijke macht. Een heel lastig onderwerp. Het meten met meerdere en (extreem) ongelijke maten betekent een enorme ondermijning van het gezag. Dat moeten beleidsmakers toch begrijpen? Strafmaat moet proportioneel worden toegepast. Justitie en de Rechterlijke macht bevinden zich wat dit betreft te vaak niet op één lijn. Eén of een aantal rechters die het werk van een heel justitieel apparaat (Openbaar Ministerie, politie en ministerie) in een procesgang gewoon van tafel vegen, dat kan niet de bedoeling zijn. Het aanpassen van wetten en interpretatie speelt hierbij een hele belangrijke rol en dat is blijkbaar een tijdrovende en moeizame uitdaging, ik weet het, maar er is geen keuze.
• Tenslotte, wij, de Nederlandse burgers, moeten maar eens wat doen aan ons gedrag. Meer begrip, respect, tolerantie en 'laissez faire' zou ons allemaal goed doen. Wat te denken van voorkomendheid en gewoon aardig tegen elkaar zijn? Zijn er nog mensen die dat uit kunnen dragen? Correct taalgebruik, decorum, dat soort zaken. 'Kankerhoer' roepen naar een politieagente in bijzijn van getuigen? Huppetee, gelijk achter de tralies en 1000 euro boete. 
  

Voor velen en zeker voor politieke en journalistieke professionals zijn (lijken) dit natuurlijk allemaal gemakzuchtige open deuren en mijn opsomming is natuurlijk niet compleet. Met name onze verhouding met Amerika, Rusland en China heb ik grotendeels gelaten voor wat het is. Zoals gezegd: Ik wilde de Nederlandse en Europese situatie voornamelijk voor mijzelf en lezers op een rijtje zetten. Om er beter over na te kunnen denken en bij te dragen aan correcte beeldvorming en bepaling van individuele standpunten. Voor nu ben ik er klaar mee. Hierna weer luchtiger teksten. Carpe Diem!  

DAILY DRIVER

‘Daily driver’ is een anglicisme voor de auto die iemand voor zijn of haar dagelijks vervoer gebruikt. Bijvoorbeeld woon-werk, zakelijke ritten, de boodschappen, noem maar op. De term vond zijn oorsprong in de naoorlogse autocultuur van de Verenigde Staten. Het waren de jaren dat de Amerikaanse Droom geleefd werd. De Verenigde Staten kende een ongekende jaarlijkse economische groei vanaf 1945 tot in de jaren zeventig. De (geld-) bomen groeide tot in de hemel en de meeste gezinnen hadden twee of zelfs meer auto's in hun bezit. Echte ‘petrol heads’ reden er minimaal één voor de hobby en één voor het dagelijkse werk. De daily driver 😊. De afbeelding hieronder komt uit een reclame van Chevrolet. De illustratie is handwerk, gemaakt met potlood en acryl, een kunstwerkje in mijn beleving. De groene auto is een Corvette, de rode een Bel Air, de daily driver. Beide auto's zijn van modeljaar 1955. In de reclame wordt de fluisterzachte V8 van de Bel Air aangeprezen. Die motor klinkt blijkbaar zo lekker als een kat die tevreden licht te snorren in het zonnetje. Een goed exemplaar van een Corvette met V8 en automaat vertegenwoordigt nu een veilingwaarde ergens tussen de 100.000 en 150.000 dollar! 

De tekenstijl heet 'Narrative Realism'. Ik ben daar helemaal gek van. De schilder Norman Rockwell was de bekendste beoefenaar van deze stijl. Deze artiesten gaven een geromantiseerde (autoreclames) of realistische en soms kritische weergave van de moderne Amerikaanse samenleving. Het waren zeer begaafde ambachtslieden, de Amerikaanse Caravaggios en Rembrandts van hun tijd. Nog één gave tekening, om het af te leren, een Pontiac Firebird Transam uit 1970, getekend door Art Fitzpatrick.

EEN INTRODUCTIE

Een daily driver dus, daar begon ik hierboven mee. In Europa komt de term dus ook steeds vaker voor. Ik heb in de vorige blogs aan mijn pensioen gerefereerd en mijn laatste daily driver, een mooie rode Opel Corsa, heb ik alweer ingeleverd. Het is, tot nader order, mijn laatste auto geworden want voor het eerst sinds 1975 heb ik geen daily driver ter beschikking meer. Dat klinkt voor sommigen als een gewone vaststelling. Boeien… Maar het is voor mij een soort amputatie die mij wel wat doet. Dit blog zie ik eigenlijk als een symbolische, maar voorlopige (!), afsluiting van mijn leven als praktiserend dagelijks automobilist. Gelukkig staat er nog een Peugeot 1007 van J. op onze oprit, in geval van nood. Een totaal unieke en iconische auto die bovendien ook erg fijn rijdt. De enige auto in de historie met twee schuifdeuren voor chauffeur en bijrijder😀en elektronisch op afstand bedienbaar. Bovendien, in uitzonderlijk goede staat, bijna fabrieksnieuw!

Interesse voor iets platvloers als een auto is low culture en menigeen durft daar niet voor uit te komen. Maarten van Rossem en Rowan Atkinson zijn bijvoorbeeld ook grote autoliefhebbers en hebben in het verleden daar het nodige over geschreven. Met name over een soort schuldgevoel vanwege de enorme milieubelasting die de auto al meer dan een eeuw veroorzaakt. Het staat haaks op hun verantwoordelijkheidsgevoel voor milieu- en omgevingsbewustzijn. Maar ja... Dat een samenleving ook niet denkbaar is zonder de auto en de onmiskenbare zegeningen die de heilige koe ook heeft gebracht maakt het er niet makkelijker op. Best lastig en geef daar maar eens een goeie draai aan. Een Catch 22 situatie en voor mij ook zeer herkenbaar. Ik heb ook een tijd gekend dat ik mijn interesse in de automobiel maar beter voor mij hield. Dat ligt tegenwoordig niet meer zo gevoelig, bovendien heb ik geen enkele behoefte meer het fenomeen te verdedigen of uit te leggen. Degenen die dit autovirus ook hebben weten precies wat ik bedoel, de anderen zullen het nooit begrijpen en kunnen dit blog dan beter laten voor wat het is. Sowieso, als je niets hebt met het stalen ros, dan is het meeste wat nu volgt inhoudsloos geleuter. U bent gewaarschuwd!

Ik heb een onwaarschijnlijk aantal auto’s gereden. Elders in dit verhaal zal ik de merken en aantallen benoemen. Hoeveel kilometertjes? Mmm… educated guess? Minimaal 1,5 miljoen kilometer, 25 keer de aarde rond. In dit blog ga ik bij een aantal van mijn auto’s inhoudelijk stilstaan, een soort in memoriam. Ik heb dat eerder gedaan maar minder uitgebreid. Mogelijk val ik hier en daar in herhaling, alvast excuses daarvoor. Ik begin met wat historie alvorens ik de diverse heilige koeien uit mijn verleden ga voorstellen. Er zijn vast wel lezers die dat interessant vinden en ik vind het relevant.

WAT  VOORAF GING 

Mijn vriendje Derk Gerlof van de lagere school stak mij aan met het autovirus. De ‘lagere school’ was tot 1985 de voorganger van de huidige basisschool. Je begon op de kleuterschool als je 4 jaar oud was. Na twee klasjes ging je dan naar de lagere school, zes klassen, van 6 tot en met 12 jaar. Daarna begon het serieuze werk en dan ging je naar de ‘middelbare school’. MAVO, HAVO, VWO of Gymnasium. Gerlof’s ouders beheerden samen een goed lopend taleninstituut en waren ronduit bemiddeld. Zij gingen in de zomer met de auto naar de Italiaanse meren en in de winter skiën in Sankt Anton. Dat laatste zei mij niets, maar ik vond het indrukwekkend klinken als Gerlof er over vertelde. 'Derk' in zijn naam werd met het ouder worden overigens achterwege gelaten. Ik kwam regelmatig bij Gerlof thuis en vergaapte mij aan hun huis, spullen en auto’s. Ze hadden meerdere BMW’s, wat een prachtige auto’s! Zijn vader had er een, maar zijn moeder ook, een rode! Gerlof kon ook heel mooi auto’s tekenen en die kunst nam ik van hem over en zo ontstond mijn passie voor auto’s. Ik schreef er hier eerder over. Gerlof was een intelligente jongen. Ik kon niet aan hem tippen en hij verdween na de zesde klas naar het Gymnasium. Met vlag en wimpel. Gerlof leeft niet meer. Ik lees op internet dat hij een zeer geliefde huisarts was. Ach, triest, hij was echt een superaardige, opgewekte en beschaafde jongen. Zijn broer werd dealer van BMW-auto’s in Hilversum. 

Het leren autorijden ging bij mij niet zonder slag of stoot. Mijn vader overleed in 1974 toen ik nog geen drie maanden zeventien was. Kort daarna nam papa H., de vader van boezemvriend RH, het initiatief om mij auto te leren rijden in de auto van zijn vrouw, 'moeder Ank' in de volksmond. Dat lesgeven had hij bij zijn zoons ook gedaan en het was natuurlijk geweldig dat ik ook die gelegenheid kreeg. Maar ik was geen snelle leerling. De VW Kever van Ank hielp ook niet met zijn hoog aangrijpende koppeling, een versnellingspook van een halve meter lang en een rampzalige besturing. Bij een Kever kon je het stuur makkelijk 20 centimeter van links naar rechts sturen, dan bleef hij gewoon rechtuitrijden, haha. Ik ben nooit snel met leren geweest, ik moest de kunstjes van het leven conditioneren. Maar, al zeg ik het zelf, dan bekwaamde ik mij wel gedegen. Practice makes perfect! Dankzij de training van Pa H. haalde ik mijn rijbewijs na tien officiële lessen.

De eerste dag dat ik mijn rijbewijs had kwam vriend CH langs en overhandigde mij de sleutels van zijn Ford 12M. Ik keek hem vragend aan. “We gaan naar Utrecht”. Ik durfde eigenlijk niet, maar ik had niets te vertellen. Ik moest even aan de stuurversnelling van de Ford wennen en toen ging het eigenlijk prima en stuurde ik na een klein uurtje trots door het centrum van Utrecht! Vanaf dat moment kon ik vaak mijn moeders auto gebruiken. Zij reed liever niet dan wel. Dat had vooral te maken met haar totaal ontbrekende talent voor het besturen van een auto. Veel respect voor haar, want zij pakte de draad van het leven na het vroege overlijden van mijn vader snel op. Daar hoorde onafhankelijkheid bij en dus een rijbewijs. Dat haalde zij na een flink aantal keren afrijden, maar ze was gewoon een gevaar op de weg. Niet erg aardig om te zeggen, maar het was zoals het was. Samen met mijn zus hielden we echt iedere keer ons hart vast als ze achter het stuur kroop. Het is ook een paar keer flink misgegaan.  Maar gelukkig besloot ze na enkele jaren te stoppen met autorijden. Ik woonde nog thuis en ik had het auto-rijk min of meer alleen. Ik mocht mijn moeders auto gebruiken zo vaak ik wilde, dat was natuurlijk ontzettend lief. Ik gebruikte haar auto’s, opeenvolgend twee Opel Kadetten, voor mijn werk maar ook voor vakanties met vrienden naar Frankrijk, Zwitserland en dergelijke. Geweldig toch? Ik had daardoor al vroeg best wat rijervaring. 

In 1979 haalde ik mijn vrachtwagenrijbewijs in Militaire Dienst en eenmaal ‘paraat’ werd ik chauffeur in mijn eigen VW bus met 100 pk en ploegde regelmatig door militair oefenterrein. Tot aan de dag van vandaag sta ik vaak klaar om J. en anderen ergens naar toe te brengen met de auto. Het leverde mij bij sommigen de titel ‘de chauffeur’ op. Tijdens een reis door het westen van de Verenigde Staten met H. en R., tikten we 7.500 kilometer af. We begonnen in L.A. en verdwenen daarna voor een wekenlange tocht door de woeste landschappen in het wilde westen. Dat alles met een Plymouth Volare station met 6 cilinders en een automaat. H. en ik wisselden elkaar achter het stuur af en deden zo een mooi stuk ervaring op. 

Eenmaal terug in Nederland had ik genoeg autokilometers achter de kiezen en ik was helemaal klaar voor een automobiel bestaan. In 1981 kocht ik mijn eerste eigen auto!

MIJN HEILIGE KOEIEN

Ik heb, geheel in mijn licht autistische stijl, de auto’s met bijbehorende gegevens keurig bijgehouden in een database. Allemaal. Vanaf 1975, geen een uitgezonderd! De auto’s van mijn moeder waar ik ook in reed laat ik in dit blog buiten beschouwing, evenals de auto’s die ik deelde met J. Het gaat hier dus voor 100% om mijn auto’s, degene die ik reed. De auto’s waren eigendom, private lease of ‘van de zaak’. In dat laatste geval was de auto meestal van een leasemaatschappij of soms daadwerkelijk eigendom van de werkgever. Een enkele keer had ik even geen auto en dan deelden J. en ik er een, die noem ik hier ook niet. Ik laat hierna een beperkt aantal van die auto’s de revue passeren, ter lering ende vermaak. Van die selectie heb ik bij elke auto een (heel) kort profiel opgesteld met, uiteraard, een klein verhaaltje erbij. Daar gaat dit blog tenslotte om. Maar ik denk dat de tekst hierna vooral leuk is voor generatiegenoten (Babyboomers, Generatie X-ers) en lezers die geïnteresseerd zijn in auto's.

OPEL KADETT 1.3S | 2D HATCHBACK | 1981
4 cilinder benzine – 4 versnellingen - 1300 CC – 75 pk
Vmax: 158 km/uur – 0-100: 13,5 seconden

Mijn eerste echte auto! Ik had geld geërfd en het brandde in mijn zak om mijn eigen wielen aan te schaffen. Ik was 24 en kocht gelijk een nieuwe auto. Tweedehands zat niet in onze familiecultuur. Was dit slim? Mmm… nee. Maar, de Kadett die ik bestelde was een hele mooie, dat dan weer wel. Heel Nederland reed een Kadett, maar niemand had er één met deze specs: lichtmetalen wielen met ‘brede’ Michelins, groen getint glas met ‘rookband’, prachtige blauwe metallic lak met transparante toplaag, zilveren striping, verchroomde uitlaat, leren driespaaks sportstuur, toerenteller, speciale bekleding, hoofdsteunen op de voorstoelen, stereoset met cassettespeler, enzovoort. De Kadett van mijn moeder moest het met 55 pk doen. Mijn Kadett had er 20 meer en voelde ronduit snel aan. 170 op de teller was geen probleem. 0-100 deed de Kadett twee seconden sneller dan de fabrieksopgave volgens een test in Auto Motor und Sport. Ronduit een snelle auto voor die tijd. Ik was echt trots op mijn aanwinst. Toch verkocht ik hem een jaar later. Uiteraard met het nodige verlies. Het deed wel pijn, maar er moesten keuzes worden gemaakt. Ik had namelijk een nieuw project voor ogen: een (halve) wereldreis! De opbrengsten van de Kadett moesten garant staan voor de financiering. Het bleek de beste investering van mijn leven. 

Ik vind deze Kadett nog steeds mooi en de herinneringen zijn zeer levendig. Natuurlijk ook vanwege de associatie met mijn grote reis. Ik vond het design van veel Opels in de basis meestal goed en mooi geproportioneerd. Ook de Kadett. Weinigen waren dat destijds met mij eens tot ze mijn auto zagen, “Wat? Is dat een Kadett? Serieus? Mooie auto!” 😊 Dan was ik zo trots als een pauw.

 
FORD TAUNUS 1.6 TURNIER | STATION | 1980
4 cilinder benzine – automaat – 1600 cc – 73 pk
Vmax: 152 km/uur – 0-100: 14,5 seconden

Na mijn eerste leaseauto van de baas en het wisselen van baan zat ik even ‘in between cars’. Ik kocht van een ex-collega deze Ford. Het werd een favoriet. Het was eigenlijk een soort gekrompen versie van onze Plymouth die we in de States hadden gereden en reed vergelijkbaar. Eigenlijk best een soort grote bak voor Europese begrippen. Een bank voorin met plastic nepleer, een automaat met keuzehendel aan het stuur en een laadbak van hier tot Tokyo. Vette bak gewoon, heerlijke auto en reed net zo makkelijk als de Volare.

FORD SIERRA 1.8 LASER | 5D HATCHBACK |1986
4 cilinder benzine – 4 versnellingen – 1800 cc – 90 pk
Vmax: 178 km/uur – 0-100: 11,2 seconden

Mijn eerste grote middenklasser van ‘de zaak’. Een auto waar échte zakenmensen mee reden. Ik voelde me heel wat. Serieus. De Sierra zag er best wel goed uit en was een comfortabele auto, maar verder vond ik het geen auto die excelleerde op andere gebieden. Maar je kwam er wel leuk mee voor de dag!

CITROEN BX 16 TRS | 5D HATCHBACK | 1988
4 cilinder benzine – 4 versnellingen – 1600 cc – 94 pk
Vmax: 170 km/uur – 0-100: 13,8 seconden

Citroën was nooit een lieveling van het autojournaille, de fenomenale historie en technologische vernieuwingen van het merk ten spijt. Houtje-touwtje auto’s en op de Franse slag in elkaar geschroefd, dat was de algemene teneur. Ik heb twee BX-en gereden, allebei waren ze eigendom. De eerste was inderdaad een beetje een flut auto, maar de knalrode was van de tweede BX-generatie en vond ik geweldig. Veel betere bouwkwaliteit, vernieuwd en moderner uiterlijk, een stuk krachtiger en veel strakker en mooier interieur. Ik vond het best een fijne en authentieke auto. Het onderstel van de BX-en was geweldig en zeer comfortabel. In de winter ploegden deze auto's overal doorheen. Na de BX nam ik weer een leaseauto in gebruik. Met stalen veren. Bij de eerste de beste diepe kuil werd ik bijna gelanceerd. Ik schrok me wezenloos. Zo jammer dat Citroën de hydropneumatische technologie niet meer toepast. Deze tweede generatie BX was echt een hele fijne kar waarvan in de praktijk bleek dat ze best betrouwbaar waren.

FORD MONDEO 1.8 BUSINESS EDITION | 5D HATCHBACK | 1996 
4 cilinder benzine – 4 versnellingen – 1800 cc – 116 pk
Vmax: 179 km/uur – 0-100: 13,8 seconden

Nog maar vier jaar van de eeuwwisseling te gaan en de nieuwe Mondeo ademde al de toekomst. Ik had nog geen seconde in mijn nieuwe baan gewerkt en ik kreeg deze hele vette bak al onder mijn kont. Mét alle denkbare opties én handsfree telefoon ingebouwd. Mooie auto, met schitterend interieur, daar mankeerde niets aan. Onvoorstelbaar: ik kan geen goeie foto van mijn Ford Mondeo vinden in mijn eigen archief. Nog onvoorstelbaarder: van 'mijn' model Mondeo (1996, eerste generatie) staan er nul op Gaspedaal.nl, de grootste occasion website in Nederland. Ik heb met AI uitgezocht dat er van dit model Mondeo, de eerste generatie, er ongeveer 48.000 zijn verkocht in Nederland. Ze zijn blijkbaar allemaal in de schrootpers verdwenen. Zelfs Google vind geen afbeeldingen van dit specifieke model (5 deurs hatchback van 1996). Zeer, zeer vreemd. Ik heb dus de enige en nog acceptabele foto uit mijn archief van destijds hieronder geplaatst.
Maar ik vond ook deze Ford geen uitblinker, hoe mooi en luxe dan ook. Na een paar maanden had ik op mijn werk een kandidaat gevonden die stantepede aan de slag moest bij ECT in Trieste in Italië. We hadden zo snel geen andere auto voor hem en ik offerde mijn Ford op. Ik mocht daardoor een nieuwe Toyota Avensis bestellen. Wat een tijden he? Wat een luxe! De Avensis was echt een (heel) veel betere auto. Maar de Mondeo had wel een bepaalde chique uitstraling over zich die de Japanner weer niet had.

MITSUBISHI CARISMA 1.8 GDI ELEGANCE | 5D HATCHBACK | 1999
4 cilinder benzine – 5 versnellingen – 1834 cc – 125 pk
Vmax: 200 km/uur – 0-100: 10,4 seconden

De Carisma vond ik ook echt een heel fijne en goede auto. Deze Mitsubishi werd in Nederland gebouwd bij NedCar in Born. Journalisten waren niet erg enthousiast over deze auto en het grote publiek vond hem oubollig. Maar ook de eerste versie verkocht best goed in Nederland, want niet duur 😅. Dan heb je ons volkje bij de taas. Ik reed de vernieuwde tweede versie en dat was toch andere koek. Een strakkere jas en eigenlijk best een elegante auto. Bij car design gaat het vooral om juiste verhoudingen, proporties en kleur. Vanuit dat licht bezien moesten er nog een paar aanpassingen worden gedaan op mijn verzoek. Bij de typegoedkeuring waren 16 inch wielen officieel niet toegestaan. Maar met een lagere wang van de banden pasten die wielen wél. Dat lukte! De wielkasten waren zo beter gevuld en het stond echt super. De policy van de werkgever was dat alle 'company' auto's grijs metallic waren, de bedrijfskleur. Mitsubishi had een prachtige en speciale zilveren kleur. Die bleek lastig te krijgen, maar dat lukte ook. Het was dus formeel geen grijs metallic! Ik vind het allemaal essentiële basiszaken: een auto heeft gewoon een goeie kleur nodig en de juiste wielen, zoals een mens groeit met mooie kleding en stijlvolle schoenen. Wij gaan dus NIET rondlopen op sandalen of badslippers he?  Gloeiende, gloeiende 😡.

De Mitsubishi reed heerlijk soepel en makkelijk. De motor liep veel mooier en stiller dan al die enigszins achterhaalde en rumoerige Europese 4-cilinders. Het interieur was mooi afgewerkt met (nep) hout, zacht leer en een schitterend Nardo sportstuur van (echt) hout en leer. Gewoon een dikke auto met prachtige proporties. Zie de foto hieronder. Dit was en is toch nog steeds een hele mooie auto? Destijds was ik echt de enige met zo'n gelikte versie van de Carisma. Gewoon een vette bak. Ook deze auto is volledig verdwenen van onze wegen.

Zoals wel vaker worden sommige auto’s na jaren door de autojournalisten nog eens aan de tand gevoeld. In het geval van de Carisma merkte men pas achteraf dat het eigenlijke een hele fijne auto was. Nou ja, ‘merken’. Ik vroeg mij wel eens af wat de lobby-kracht was van de grote automerken om hun auto’s beter uit testen te doen komen dan de rest. Zo'n dwerg als Mitsubishi in Nederland stond qua marketing budget achteraan denk ik en die visten dan naast het net. Maar misschien ben ik nu te 'wappie'.

SEAT TOLEDO 1.9 TDI 81 kW SIGNO | 4D SEDAN | 2000
4 cilinder diesel – 5 versnellingen – 1900 cc – 145 pk
Vmax: 205 km/uur – 0-100: 8,2 seconden

 

Wauw, een andere favoriet. Wat mij betreft een super ontwerp van de wereldberoemde Giorgetto Giugiaro. Net als de Mitsubishi perfect geproportioneerd. Ik had een nieuwe baan en ik mocht gelijk een nieuwe auto uitzoeken. Het werd de Seat Toledo. Grote verbazing bij de nieuwe collega’s. ”Je kunt gewoon een Audi bestellen he?”. De 2e generatie van de Toledo was net uit en geen mens had hem nog gezien. De collega’s piepten wel even anders toen ze mijn supermooie Seat zagen. Voor veel minder bijtelling per maand reed ik een technisch identieke en belangrijk mooiere auto als mijn collega’s. Mijn Seat was nota bene bij Volkswagen gebouwd. Een collega reed een VW Bora en die was in Bratislava bij Skoda in elkaar gezet. Baalde die van, hahaha. Ik had een jonge-hond collega, ‘Ed’, die net een nieuwe lease-VW Golf TDI had besteld met 150 pk. Een onvoorstelbaar snelle auto. Wij ‘teamden’ heel goed. We besloten onze auto’s te laten tunen met VAG goedgekeurde software. Mijn auto kreeg 145 pk en die van Ed 180 pk. De voorwielen van mijn auto sloegen zelfs in de derde versnelling nog door. De Toledo reed als een jonge hond die steeds wild aan de lijn trekt. We lieten ook nog ieder een Becker navigatiesysteem installeren, met pijltjes. Ik had een geweldige baan en een geweldige auto. Vanwege terugval van opdrachten moest ik vertrekken en de auto na drie jaar inleveren. Oei, dat deed pijn. Ik vind het nog steeds onbegrijpelijk dat Volkswagen destijds koos om één van hun budgetmerken de 'by far' mooiste auto van het concern in het programma te laten nemen. Heel erg vreemd.

BMW 530D [E39] | 4D SEDAN | 1998
6 cilinder diesel – automaat – 2926 cc – 184 pk
Vmax: 225 km/uur – 0-100: 8,4 seconden

Nieuwe job, maar geen nieuwe ‘wielen’. Mijn ex-collega en nieuwe werkgever had twee BMW 5-series. Eén op zijn oprit om de bijtelling te omzeilen en één als daily driver. Hij reed een nieuwe 535D [E60] en ik kreeg de oudere 530D [E39]. We verzonnen een slimme huurconstructie zodat ik fiscaal niet aanspreekbaar was. Deze 5-serie was echt een heerlijke auto. Uitgerust met misschien wel één van de beste 6-cilinder dieselmotoren ooit. Wat een comfort en wat een superieure prestaties. Ik had al ervaring met een BMW 520i [E34] van J.’s oom waar ik in Nederland en Italië diverse keren mee had gereden. Die had een 6-cilinder benzinemotor en reed ook heerlijk. Maar ‘mijn’ diesel had een koppel waarmee je een volwassen eik uit de grond kon trekken en waardoor je altijd kracht over had. Dat rijdt heel ontspannen. Na een jaar besloot A. dat ik een nieuwe auto mocht bestellen. De BMW was geen lang leven beschoren, baasje A. reed hem zelf kort. Zijn schuld. Zonde.

SKODA OCTAVIA 2.0 TDI ELEGANCE | 5D HATCHBACK | 2006
4 cilinder diesel – 6 versnellingen – 2000 cc – 140 pk
Vmax: 209 km/uur – 0-100: 9,6 seconden

De Skoda was ook een kanjer. Nog meer dan bij de Seat vroeg men zich af waarom ik geen VW of Audi koos. Een Skoda, dat was toch een voormalige Oostblok auto? Wist men veel, met name de tweede serie Octavia's waren de eerste 100% VAG-producten. Lees: Volkswagens. Ze werden gebouwd bij VAG/Skoda in Mladá Boleslav in Tsjechië. Ik vond deze auto mooier dan een VW en hij was substantieel goedkoper en toch met alles er op en er aan. Ik overwoog nog te chippen maar deze Skoda was los, niet normaal. Net als de Seat een woeste baas. De enige ‘eigen’ auto waarvan ik ooit 230 op de teller zag verschijnen. Mijn werkgever reed een BMW 535D die gechipt was. Geloof het of niet, bij het stoplicht reed ik tot ± 80 km/uur de Beamer er uit, hahaha. De oersterke VAG diesels met  pompverstuiverinjectie stonden garant voor grote prestaties maar ook een bak herrie. Vooral met koude motor. De buren hebben het er nog over. Op de snelweg verdween dat geluid gelukkig als je wat harder reed. De tweede dag dat ik de Octavia had reden we in in Oostenrijk lek op de Autobahn. Daarna kreeg ik tijdens de looptijd nog drie lekke banden. Ook een turbocompressor gaf een keer de geest, een bodemplaat scheurde af bij 200+ en een voorruit barstte. De Octavia kwam dus niet helemaal zonder kleerscheuren uit de strijd, maar het was toch één van mijn favoriete auto's. Behalve de geluidproductie, deed deze 'Volkswagen' eigenlijk alles bizar goed.

RENAULT CLIO ESTATE 1.5 DCI NIGHT & DAY | STATION | 2015
4 cilinder diesel – 5 versnellingen – 1461 cc – 90 pk
Vmax: 189 km/uur – 0-100: 12,1 seconden 

Ik ben niet van de MPV’s, SUV’s en dergelijke. Ook niet van de stationwagens, uitzonderingen daargelaten. Ik doel alleen op de vormgeving dan. Voor mij is een ‘mooie’ auto gewoon een sedan, een hatchback, een cabriolet of een echte sportwagen. De zoon van één van mijn beste vrienden is ook van mijn 'school'. Hij plaagt zijn vader altijd met zijn stationwagen. 'Ben je met je busje' zegt hij als pa met zijn station aan komt rijden. Hahaha. Maar er zijn uitzonderlingen. Zo heb ik ooit een uitgebreide review in Autoweek geschreven over de Renault Clio Estate. Ik prijs daarin onder andere zijn briljante vormgeving. De combinatie van design met de praktische inzetbaarheid van de Clio Estate maakte het tot een unieke auto. Geen 'gewone' auto met een vierkante klomp achterop dus, maar een super vloeiend en elegant getekend model. 

Het is verleden tijd, de Clio Estate is niet meer. Er is sowieso geen stationwagen meer in het B-segment. U zult het moeten doen met een B-SUV en dan mag u de portemonnee trekken die zijn gewoon 10.000,- duurder dan de Clio Estate. Maar dan rijdt u in een 'busje'. Nee, dat is wel duidelijk, de Clio Estate krijgt van mij de hoogste prijs voor design. O ja, hij reed ook nog eens ronduit fantastisch. Deze eerste versie van generatie Clio Phase IV was een stuurmansauto van de eerste orde, een echte 'rijdersauto' zoals de journalisten dat noemden. 100% mee eens. Geen auto die zo geweldig reed door de Eifel, Ardennen of Alpen. Als kers op de taart was de dieselmotor ook nog eens een staaltje van rust en prestatiedrang zoals geen andere auto in deze klasse. De hierboven genoemde cijfers voor acceleratie slaan dus echt nergens op.

VOLVO V60 D6 AWD PLUGIN-HYBRID R-DESIGN | STATION | 2014
5 cilinder diesel + elektromotor – automaat – 2400 cc – 280 pk
Vmax: 230 km/uur – 0-100: 6,1 seconden

Dit was ‘m wel, het summum, één van de hoogtepunten van mijn automobiele bestaan. Ik schreef eerder in een blog en in een review in Autoweek over deze auto: 

HYPERLINK: VOLVO V60 D6 

Eigenlijk staat alles daar wel in wat ik over deze auto te zeggen had en heb. Vooral in het Autoweek artikel. Ik laat het daarom hierbij. Maar, wat een superbak! Bedankt Andy (R.I.P.)

VOLKSWAGEN e-GOLF | 5D HATCHBACK | 2019
100 kW elektromotor
Vmax: 150 km/uur – 0-100: 9,6 seconden

 

 
Met deze Golf was voor mij de nieuwe tijd van autorijden gearriveerd. Next level. Wat een fantastische auto. Verguisd werden ze, die elektrische auto’s, net als de e-bikes. Nog steeds trouwens en ik vind dat niet terecht. Het zijn natuurlijk de echte liefhebbers die uitlaten willen horen knallen. Begrijp ik, maar ik was toch wel héél snel ‘om’. Dat ongelofelijke comfort, de stilte, de onwaarschijnlijke acceleratie, het was echt fantastisch. Tijdens de eerste woon-werk rit stond ik bij een verkeerslicht en ik hoorde links van mij het donkere uitlaatgebrom van een AMG Mercedes. Mét fout ventje. Het laat zich raden natuurlijk: voordat ventje zijn gaspedaal had gevonden had de elektronica mijn Golf al uit zicht gelanceerd. Ik zat echt te gieren van de lach. Leuk! Kinderachtig? Ja, reken maar van yes 😁😂

De Golf had een uitrusting zoals ik nooit had meegemaakt. Alles wat een mens kan verzinnen zat erop. Thuis op de bank in de avond alvast de airco of verwarming voor de volgende ochtend op de app programmeren? Geen probleem. Doe ook de verwarming van stoelen en het stuur maar, hahaha. Dit was bovendien een Golf van de ouderwetse soort. Schitterend afgewerkt en onverwoestbare kwaliteit. Onderstel heel erg comfortabel, sturen super en ergonomie absolute wereldtop. Jammer van de verkeerde wielen en kleur. J. was er ook helemaal gek van “wat rijdt dat ongelofelijk lekker”. Nadelen? In lange bochten, zoals op- en afritten bij de snelweg, is de e-Golf wat te veel onderstuurd. Dat is uiteraard vanwege de zware accu's. Een actieradius van 200 kilometer is natuurlijk waardeloos. De praktijk is minder want je rijdt natuurlijk nooit 'leeg'. Voor woon-werk en boodschapjes prima, maar verder... Voor onze vakantie naar Zwitserland en Italië namen we J.’s Opel Karl want dat was met de e-Golf niet te doen. Dan had ik onderweg tien keer moeten laden. Ik zag er een beetje tegenop, maar het ging van een leien dakje trouwens met ‘Kareltje’...

OPEL KARL 120 1.0 EDITION | 5D HATCHBACK | 2019
3 cilinder benzine – 5 versnellingen – 999 cc – 75 pk
Vmax: 170 km/uur – 0-100: 13,9 seconden

Het is heel even J.’s auto geweest maar vanwege een nieuwe baan zonder leaseauto nam ik hem al snel onder mijn hoede en de Opel Karl werd voor jaren mijn daily driver. Sterker, ik heb nooit langer gereden met een auto als dit Opeltje. Voor J. hadden we een Peugeot 1007 mét automaat gekocht want ze kon vanwege heupproblemen geen koppeling meer bedienen. Het was haar tweede 1007 trouwens. De Opel Karl werd door GM geassembleerd in Changwon, Zuid-Korea. In de UK en Ierland werd het wagentje verkocht als Vauxhall Viva en in Azië als Chevrolet Spark. De Karl is met groot gemak de winnaar van de prijs-kwaliteit wedstrijd van al mijn 52 auto's. Ik heb in 5 jaar en 85.000 kilometer geen rammeltje gehoord en twee halogeenlampjes moeten vervangen. Dat was alles. Een autootje met de kwaliteiten van een middenklasse auto: stil, comfortabel en ronduit snel. De Karl scoorde op een rollenbanktest bijna 95 pk, bijna 25% meer dan de fabrieksopgave! Het zat dus wederom weer goed met de prestaties. Wat dat betreft had ik vaak geluk. Ik heb er met buitengewoon veel plezier in gereden. Bovendien vond ik het oprecht een mooie auto; het oog wil tenslotte ook wat. Het deed mij pijn om mijn maatje weer in te leveren.

OVERIGE OPMERKINGEN & TOELICHTINGEN

• Samen met J., heb ik 65 auto’s gereden/in beheer gehad. Als ik kijk naar de auto’s waarin ik alleen reed dan kom ik op 53 stuks.
• Welke merken heb ik gereden? BMW, Citroen, Fiat, Ford, Honda, Mazda, Mercedes, Mitsubishi, Opel, Peugeot, Renault, Seat, Skoda, Suzuki, Toyota, Volvo, Volkswagen. Het zijn de merken die ik heb gereden in mijn rol als lease-rijder of als  (mede-) eigenaar.
• Opels hebben we het vaakst gereden, vijftien keer. Ik heb één keer een Mazda gereden en slechts één maand. Dat was een CX-3. Een zogenaamde voorloopwagen, maar een erg fijne auto.
• Opvallend afwezige merken zijn Alfa Romeo en Audi, echte liefhebbers automobielen en bijna pijnlijk dat we die nooit hebben mogen rijden.
• Ik heb ooit met een Alfa Romeo proefgereden. Een 155. Dat reed echt fantastisch. Maar op de snelweg ging het mis want daar begon de auto plotseling een bak herrie te maken, niet normaal. Ik was met J. en die keek mij aan met d’r hand voor d’r mond. “Heb je ‘m nou kapotgereden? Nee toch?” De verkoper zei dat er niks aan de hand was. “Dat is de Alfa sound mijnheer”. Dusss… Ik bestelde een paar dagen later een Volvo 440 1.8 DL. Een fijne en vooral stille (..) auto.

• Audi, het is er ook nooit van gekomen. Opmerkelijk, mooie auto’s die mij wel passen, vind ik. Erg jammer dat 'de grote Duitse drie' (Audi, BMW, Mercedes) meer en meer worden bevolkt door mensen van twijfelachtig allooi.
• Voor degenen die het proces leaseauto van de zaak niet goed kennen: een leaseauto uitzoeken is geweldig maar dat lukt niet altijd. Zeker als het een grote werkgever is dan hebben die een leasevloot, zoals dat heet, en dan staat er altijd wel ergens een auto stil omdat de berijder uit dienst is gegaan. Of om andere redenen. Procedure is dat je dan eerst zo'n stilstaande auto naar het einde van zijn contractduur rijdt en dan mag je pas daarna een auto van je voorkeur kiezen. Meestal zijn er dan een aantal merken en types waaruit je een keuze mag maken. Van de leasewagens die ik in dit blog presenteer heb ik er drie zelf uit mogen kiezen.
• Ik heb in de meeste Europese landen gereden, inclusief Madeira, de Canarische eilanden en de Britse Eilanden. Daarnaast in de Verenigde Staten van Amerika, Israël en Australië. De 'overzeese' auto's waren huurauto's of van vrienden. Daar kan ik ook een blog over schrijven. Doe ik niet, wees maar niet bang. Ik vind het wel leuk de meest unieke auto aan te halen die ik ooit reed. Ik vermoed dat niemand die dit blog leest ooit van de auto heeft gehoord. Laat staan gereden. De auto was van vriend Keith Shepard. Ik had Keith ergens gedurende mijn reis door Down Under ontmoet en het klikte gelijk tussen ons. Jammer dat ik geen 'selfie' heb of een andere leuke foto van ons in die auto. Het is een Holden HR Premier van 1967 waar Keith een jaar mee door Australië reed en overal een tijdje bleef wonen. Ik mocht een paar keer in zijn Holden rijden, erg leuk. Ik heb de auto gelukkig nog wel een beetje op de gevoelige plaat. Op de foto is de auto rood omcirkeld. Hij staat voor ons hostel in Cairns, 123 Esplanade. Cairns licht in het Noorden van Queensland. Die sfeervolle koloniale bouw is er niet meer. Holden was een Australische autobouwer onder het GM concern en bestaat helaas niet meer.
  
  

• De technische gegevens van mijn auto’s zijn fabrieksgegevens zoals die op de website van Autoweek staan. Met name het opgegeven prestatieniveau van de auto’s is vaak niet conform de werkelijkheid. Dat heeft niet altijd met mijn zware voeten te maken maar de voorzichtige, lees te lage, opgaves van de fabrikanten. Die willen geen gezeur achteraf dat ze onvoldoende paardenkrachten of newtonmeters zouden 'leveren'. Ik zag onlangs een rollenbanktest van een Alfa (Stellantis versie; dus Opel-Peugeot-techniek) die vanuit de fabriek 101 pk zou moeten opleveren. Het werden er 122, een ongelofelijk verschil. 
• Beste jongetje van de klas? Als ik nu een auto mocht kiezen uit die 53 stuks en gratis gaan rijden? Dan zijn dat er twee. De Volvo V60 vanwege het comfort, het ontspannen karakter, de prestaties, correcte status en uitstraling en de algehele en tijdloze styling, nog steeds. O ja, en de stoelen natuurlijk, geweldig! De andere is de e-Golf omdat gewoon de beste auto is van allemaal. Behalve de actieradius dan...

EN NU?

Ja, met de fiets he? Een daily driver zit er voor mij tot nader order niet meer in. Ja, mijn QWIC E-bike uiteraard. Maar op vier wielen, als het nodig is, hebben we uiteraard J.’s auto nog, de wonderlijke en briljante Peugeot 1007. Misschien huur ik af en toe eens een aardige auto, omdat het kan. Wie zal het zeggen? Maar voor nu is het goed. Ik heb genoten van al die heilige koeien.