Lang, lang geleden hoorde ik iemand op TV zeggen: “Als de Chinezen wc-papier
gaan gebruiken is het over met de menselijke soort”. Zo’n zin zou nu als etnisch
profileren worden beschouwd. Zo was dat destijds zeker niet bedoeld. De lontjes waren toen nog niet zo kort en de etnische ego's niet zo groot. Nee, het was een goedbedoelde waarschuwing en een metafoor. Onze planeet kan heel wat mensen huisvesten
en voeden, maar geen 8,3 miljard stuks die met zijn allen grote roofbouw plegen op de
aarde. Dat is gewoon te veel en dat was de waarschuwing. Dat gebruik van wc-papier was een metafoor. Een metafoor voor de apocalyps als we geen actie nemen.
Four Horsemen of the Apocalypse, 1887, Viktor Vasnetsov.
Een beetje drama is wel op zijn plaats in de bijna profetische context van dit blog. Het schilderij toont De Vier Ruiters van de Apocalyps. Het zijn Bijbelse figuren uit het Nieuwe Testament (Openbaring van Johannes, ca. 95 n.Chr., met meer verwijzingen in het Oude Testament) die verpersoonlijkingen zijn van Verovering, Oorlog, Hongersnood en de Dood. Het schilderij vind ik erg indringend en beklijft, denk ik, en daardoor ook dit blog.
Een dergelijke waarschuwing, ik bedoel die van het WC-papier in de eerste alinea, is niet de eerste keer. De ouderen onder ons
herinneren zich vast 'De Club van Rome'. Deze werd in 1968 opgericht als een
internationale denktank van wetenschappers, economen en ondernemers. Zij
publiceerden het rapport Grenzen aan de groei (The Limits to Growth)
in 1972. De belangrijkste voorspelling uit het rapport was dat onbelemmerde
economische en bevolkingsgroei binnen honderd jaar zou leiden tot een
plotselinge en onbeheersbare ineenstorting van de wereldwijde beschaving. Wat
is er met het rapport gebeurd? Vast een heleboel, maar in ieder geval
onvoldoende. We zijn ruim halverwege de rit naar het einde en de planeet
bloedt...
Foto: Nansen Ice Sheet, Antarctica - NASA
De conclusies van het rapport zijn nog steeds van toepassing, meer dan ooit. De belangrijkste oorzaak van de
opwarming van de aarde is de ongeremde bevolkingsgroei van de mens.
Door die groei is de toename van het verbranden van
fossiele brandstoffen, intensieve landbouw, ontbossing en andere kwalijke activiteiten alleen maar erger
geworden. Het zijn de belangrijkste oorzaken van toename van het broeikaseffect en de opwarming van de
atmosfeer, de belangrijkste oorzaak van alle ellende. Het grootste probleem is dat de urgentie nog steeds ontbreekt bij de mensen die invloed hebben of de daadkracht of lef of het IQ missen. De urgentie wordt wél gevoeld door, bijvoorbeeld, bergwandelaars die één van de meest schitterende natuurverschijnselen onder hun voeten zien wegsmelten, de gletsjers. Ik hoorde ook bij die groep en ik kan gewoon niet meer kijken naar de beelden van de verdwijnende ijsmassa's in de alpen en elders. Het doet gewoon pijn. Maar is het ook te laat?
Wat is mijn boodschap nu eigenlijk? Beetje wijs doen
over dit onderwerp? Nee. Ik weet eerlijk gezegd niet waarom ik het opschrijf.
Het komt, net als bijna al mijn verhaaltjes, in mijn hoofd op en vloeit vervolgens
automatisch uit de pen (toetsenbord). Misschien is de blog een waarschuwing, een laatse poging om mensen wakker te schudden, bewuster te maken. Maar daar is mijn bereik helaas te klein voor.
Maar ja, wat moet je er mee als individu? Wat te doen? Boter
hebben we sowieso allemaal op ons hoofd. Wie heeft er dit jaar niet gevlogen?
Wij wel en het geeft mij echt wel een gevoel van ‘flight shaming’,
maar met die nepschaamte schieten we ook niets op. Wij rijden nu bijna een jaar een 100% elektrisch autootje, dat voelt dan toch een beetje beter. Het is mischien een begin, maar, beter iets dan niets en beter laat dan nooit 😊. Dooddoeners, ik weet het.
De werkelijk drijvende kracht om dit stukje te schrijven is, denk ik, dat ik mij dagelijks verbaas over de waanzinnig hoge temperaturen in Europa en ook in Nederland
deze zomer. Als het vroeger 30 graden was, nou, nou, dan was het fo**ing warm ('vroeger' is trouwens niet zo heel lang geleden). De berichten en filmpjes van smeltende gletsjers, bosbranden en dergelijke doen er nog eens een schep bovenop! Over centraal Europa ontstond gewoon een hittekoepel die weken duurde. Aardwetenschappen en in het bijzonder klimatologie,
hebben mijn bijzondere aandacht. Mijn PC staat vol met snelkoppelingen naar
allerlei relevante websites, zoals NASA, NOAA, KNMI, enzovoort. Maar ook onze stedelijke
weerdienst. Deze is onderdeel van een wereldwijd netwerk van amateur
weerstations, ‘Wunderground’ genaamd
(Weather Underground). Dat is een enorm netwerk van meer dan 250.000
particuliere weerstations van hobbyisten over de hele wereld. Deze stations
zijn doorgaans voorzien van professionele meetapparatuur en in essentie uitstekend geëquipeerd. De plaatsing van de amateurstations is
echter zelden optimaal en niet conform de officiële internationale richtlijnen.
De reden daarvan is dat amateurs meestal (=bijna altijd) geen beschikking hebben over
open vrije ruimte. Die is noodzakelijk voor een officiële meting want bebouwing
beïnvloedt de meting. Maar door de fijnmazigheid van het Wunderground netwerk
is de informatie per gebied veel gedetailleerder en is daardoor wel van belang voor
de volledige beeldvorming van het weer en ons klimaat.
Sinds enige tijd kijk ik soms meerdere keren per dag op ons lokaal Wunderground-weerstation, die zit bij ons in de straat nota bene. Dit jaar kijk ik echt met stijgende verbazing en de nodige verontrusting. Op 23 mei dit jaar was het de
eerste dag dat de 30 graden werd gehaald en, in dit geval, overschreden in onze
regio. Tussen genoemde datum en vandaag is dat 24 keer gebeurd. Op 26 juni werd
de 40 graden grens op 0,3 graden na gehaald. Ronduit bizar en enkele jaren geleden, nogmaals, was zo’n rijtje totaal ondenkbaar. Het zijn gewoon intimiderende cijfers.
Wat nu? Minder mensen uiteraard (hoe dan?), inzetten op kernenergie, AI en andere technologische oplossingen vinden. Het lijkt al na twaalven en actie is geboden. Als we nog wat willen doen, dan graag met zijn allen. Dus minder vliegen, met de
trein gaan, groene stroom opwekken, elektrisch rijden, enzovoort. Misschien
worden we gered door de voorzienigheid zoals het verzwakken van de Atlantische
oceaanstroming (AMOC, Atlantische Meridionale Omwentelingscirculatie), zie mijn
blog van 26 maart jl.. Uiteraard stemmen op democratische partijen die een passend beleid hebben en, nogmaals, kappen met die populisten. Maar, als ik dit verhaal teruglees... dan weet ik het allemaal nog niet. Ik zie trouwens een oud boek in mijn kast staan... Gekocht toen ik op de HAVO zat.
